مناهل العرفان في علوم القرآن (فارسى) — الصفحة ١٠٣٥
وجه سيزدهم آياتى كه انتساب قرآن را به رسول نفى مىكند
لا أَدْراكُمْ بِهِ فَقَدْ لَبِثْتُ فِيكُمْ عُمُراً مِنْ قَبْلِهِ أَ فَلا تَعْقِلُونَ » « 1 » يعنى قرآن فراتر از طاقت و خارج از قدرت من است . من تنها ناقل آن هستم و آنچه را بر من وحى مىشود پيروى مىكنم .
من از قدرت و سيطرهء صاحب اين كتاب در هراس خواهم بود اگر كلام او را بازيچه قرار دهم يا دگرگون سازم . قرآن كلام اوست و اگر اراده كند من ميان او و شما رسول نباشم ، هيچ راهى براى من نخواهد بود كه بتوانم اين كتاب را بر شما بخوانم و شما آن را از من فراگيريد . من در ميان شما پرورش يافته‌ام و پيش از نزول آن ، بيش از چهل سال ، در ميان شما زندگى كرده‌ام ، و اين عمر درازى است ، و شما در من چنين استعداد سرشار و برترى نديديد و همانند اين كلام اعجازانگيز از من نشنيده‌ايد ، هرگز نديده‌ايد كه به يكى از بندگان خدا دروغى ببندم ، پس ، چگونه بعد از اين همه عمر بر خدا دروغ نسبت دهم .
آيا عقل خود را به كار نمىبنديد ؟ راستى كه در اين كلام به همان ميزانى كه قدرت و قوت استدلال نهفته است ، رنج سرزنش سخت و خجالت‌آفرين وجود دارد .
وجه سيزدهم آياتى كه انتساب قرآن را به رسول نفى مىكند
وجه سيزدهم آياتى كه انتساب قرآن را به رسول نفى مىكند
در قرآن آيات فراوانى را مىيابيم كه انتساب حتى يك حرف يا كلمه از قرآن را به پيامبر ( ص ) نفى كرده ؛ و آن حضرت را چنين توصيف مىكند كه پيش از نزول قرآن نه مىدانست كتاب چيست ، و نه ايمان را مىشناخت ؛ و بر او منت مىگذارد كه علىرغم فقدان آمادگى و دور بودن از مرتبهء اتصال با منبع وحى و علىرغم اينكه او خود پيش از اين اميدى به آن كه واسطهء اين فيض و پرتوافشان اين نور باشد ، نداشت ، خداوند به وى كتاب و حكمت ارزانى كرده است ؛ از جمله آيهء « . . . وَ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْكَ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ عَلَّمَكَ ما لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ وَ كانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ عَظِيماً » « 2 » يا « وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ
( 1 ) . « . . . كسانى كه به ديدار ما اميد ندارند گويند : قرآنى جز اين بياور يا آن را دگرگون كن . بگو : مرا نرسد كه آن را از پيش خود دگرگون كنم . من پيروى نمىكنم مگر آنچه را به من وحى مىشود . من اگر پروردگارم را نافرمانى كنم . از عذاب روزى بزرگ مىترسم . بگو : اگر خدا مىخواست ، آن را بر شما نمىخواندم و او شما را بدان آگاه نمىكرد . هرآينه عمرى پيش از اين در ميان شما بوده‌ام . آيا خرد را كار نمىبنديد ؟ » ( يونس : 15 و 16 ) ( 2 ) . « . . . و خدا كتاب و حكمت بر تو فروفرستاد و آنچه را نمىدانستى به تو آموخت . و فضل خدا بر تو بزرگ است . » ( نساء : 113 )