مناهل العرفان في علوم القرآن (فارسى) — الصفحة ٩٨٢
وجه ششم سياست قرآن در اصلاح
قرآن دربارهء اينكه سيارات داراى ساكنانى هستند آيه سورهء شورى است كه فرمايد : « وَ مِنْ آياتِهِ خَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَثَّ فِيهِما مِنْ دابَّةٍ . . . » « 1 » . زيرا بنا بر تأويل منظور از « سماوات » در اين آيه سيارات است . همچنين ، از جمله آيات واضح و روشن در اين موضوع اين آيه است : « وَ لَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْواءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيهِنَّ بَلْ أَتَيْناهُمْ بِذِكْرِهِمْ فَهُمْ عَنْ ذِكْرِهِمْ مُعْرِضُونَ » « 2 » . آنان كه عقلشان قاصر و ناتوان است وجود حيات را در اجرام آسمانى بعيد مىدانند ، اما زمخشرى و بيضاوى و ديگران اين احتمال را كه خداوند در كرات آسمانى انواعى از جانداران را خلق كرده باشد كه همانند انسان راه مىروند نفى نكرد ، و گفته‌اند خداوند آنچه را ما مىدانيم و نمىدانيم خلق كرده است .
وجه ششم سياست قرآن در اصلاح
وجه ششم سياست قرآن در اصلاح
قرآن در حركت اصلاح‌گرى خود سياستى حكيمانه در پيش گرفت ، و به كمك چنين سياستى خيلى سريع به هدف خود كه هدايت خلق بوده رسيد . قرآن به همه امكانات و وسايلى كه به توفيق اين اصلاح مىانجاميد متوسل شد - اصلاحى كه تأمين‌كننده همه نيازهاى بشر بود . و اين امر خود به روشنى ثابت مىكند چنين سياستى نمىتوانست زاييده انديشه محمد ( ص ) و يا شخصى ديگر باشد . اين وجه از اعجاز به جند وجه قابل تبيين است .
1 . نزول وحى و فراهم آمدن كتاب به صورت تدريجى ، بر خلاف ساير كتاب‌هاى مقدس الهى ، تا مردم از فترت و طفره در هدايت بر كنار بمانند و راحت و آسان آن را بياموزند و مطالب آن را بپذيرند . ما در مبحث سوم اين كتاب ضمن بيان اسرار نزول تدريجى در اين باره سخن گفتيم .
2 . آمدن كتاب با آن اسلوب زيبا و شوق‌انگيز و مؤثر در جانها تا انگيزه‌اى باشد براى
( 1 ) . « و از نشانه‌هاى او آفريدن آسمان‌ها و زمين است و آنچه در آنها از جنبدگان پراكنده كرده است . . . » ( شورى : 29 ) ( 2 ) . « و اگر حق از هوس‌ها و آرزوهاى آنان پيروى مىكرد ، هرآينه آسمان‌ها و زمين و هر كه در آن‌هاست تباه مىشد . ولى ما ياد كرد و پندشان را يادشان آورديم و آنها از ياد و پند خويش روى گردانند . » ( مؤمنون : 71 )