عدة الداعي ونجاح الساعي (آيين بندگى و نيايش) (فارسى) — الصفحة ٥٨٩

توحيد ذات اقدس الهى

توحيد ذات اقدس الهى

توحيد ذات اقدس الهى

بايد بدانى كه كثرت و تعدّدى كه اين اسامى متعدد بر آن دلالت دارند ، به نسبت مربوط مىشود نه به آن ذات مقدس كه او از جميع جهات و بنا بر تمام اعتبارات واحد است . توضيح مطلب آنكه :

صفات ذات اقدس حق ، دو قسم است : « حقيقى و اضافى » .

« صفت حقيقى » آن است كه اگر تنها ذات اقدس حق را در نظر بگيريم ( بدون در نظر گرفتن هيچ چيز ديگر ) آن صفت بر او حمل مىشود ، نظير : « حىّ ، موجود ، قديم ، ازلى ، باقى ، ابدى و سرمدى » كه اين صفات با نظر به ذات متعاليش به او ملحق مىشوند .

اما « صفت اضافى » آن است كه اگر به غير خدا هم نظر شود ، مىتوان آن صفت را بر او حمل كرد ، نظير : قادر ، خالق و رحيم كه بايد در مقابل مقدور و مخلوق و مرحومى باشند ، بنا بر اين ، تعددى كه هنگام اضافه پديدى مىآيد به خاطر امور خارج از ذات خداست و اين موجب تعدد و تكثر در ذات متعالى او نمىگردد كه او از اين پندارها برتر و والاتر است .

« على بن رئاب » از چند نفر از حضرت صادق - عليه السّلام - نقل كرده است كه فرمود :

834 - « من عبد اللَّه بالوهم فقد كفر ، و من عبد الاسم و لم يعبد المعنى فقد كفر ، و من عبد الاسم و المعنى فقد اشرك ، و من عبد المعنى بايقاع الاسماء عليه بالصّفات الّتى وصف بها نفسه فعقد عليه قلبه و نطق به لسانه في سرائره و علانيته