عدة الداعي ونجاح الساعي (آيين بندگى و نيايش) (فارسى) — الصفحة ٥٦٥
30 - « الرّحيم » :
29 - « الرّحمن » :
29 - « الرّحمن » :
كسى كه بر تمامى خلقش رحمت دارد ، چون او صاحب رحمتى است كه همهء مخلوقات را در روزى و وسايل زندگيشان در بر مىگيرد . اين رحمت عام مؤمن و كافر و صالح و فاسق را شامل مىشود .
30 - « الرّحيم » :
30 - « الرّحيم » :
رحيم است نسبت به مؤمنين و آنان را به رحمت خود اختصاص داده كه مىفرمايد :
- وَ كانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيماً « 1 » .
يعنى : « خداوند با مؤمنان مهربان است » .
« رحمان و رحيم » صيغهء مبالغه‌اند و از « رحمت » مشتق مىباشند كه « رحمت » خود به معناى « نعمت » است ، خداوند متعال مىفرمايد :
- وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ « 2 » .
يعنى : « نفرستاديم تو را جز رحمتى براى دو جهان » .
يعنى تو را به عنوان نعمتى براى عالمين فرستاديم .
غير از ذات اقدس الهى ، ديگران را مىتوان « رحيم » ناميد ، ولى « رحمان » خير ، چون رحمان يعنى كسى كه بر برداشتن گرفتاريها قدرت داشته باشد و حال آنكه مخلوقاتى كه رحيم‌اند قدرت برداشتن هر بلا و گرفتارى را ندارند .
بر قرآن و باران هم « رحمت » اطلاق مىشود و انسان نازك دل را نيز « رحيم » گويند ، چون به خاطر نازك‌دلىاش رحمت بسيار دارد كه كمترين حدّش دعا كردن و ناراحت شدن براى ديگران است ، اما « رحمت » به معناى رقّت در بارهء خداوند متعال معنا ندارد ، بلكه به معناى ايجاد نعمت براى خلق و دفع بلاها از آنان است .
معنايى كه بتواند شامل هر دو قسم گردد اين است كه رحمت يعنى رها يافتن از اقسام آفات و رساندن خير به نيازمندان .
( 1 ) سورهء احزاب ، آيهء 43 . ( 2 ) سورهء انبياء ، آيهء 107 .