عدة الداعي ونجاح الساعي (آيين بندگى و نيايش) (فارسى) — الصفحة ٢٤٩

رجا و اميدوارى به رحمت حق

- وَ عَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ

« 1 » .

يعنى : « تنها بر خدا توكل كنيد اگر مؤمن هستيد » .

اگر جز اين آيه ، چيز ديگرى ما را بر توكل ، تحريك نمىكرد كافى بود ، چون توكل را شرط ايمان قرار داده است .

سپس اين كلام را با بشارت به جزاى نيك و تفضّل و . . . براى كسانى كه گرد آن جمع شوند تأكيد كرد و فرمود :

- وَ قالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَ اتَّبَعُوا رِضْوانَ اللَّهِ

« 2 » .

يعنى : « گفتند : خدا ما را بسنده است و چه نيكو ياورى است ، آنگاه از جنگ بازگشتند در حالى كه نعمت و فضل خدا را به همراه داشتند و هيچ آسيبى به آنان نرسيده بود ، اينان به راه خشنودى و رضايت خدا رفتند » .

علاوه بر آن بشارت داده كه متوكلين را دوست دارد .

- إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ

« 3 » .

يعنى : « خدا توكّل‌كنندگان را دوست دارد » .

از حضرت صادق - عليه السّلام - سؤال شد كه ميزان توكل چيست ؟ فرمود :

378 - « الّا يخاف مع اللَّه شيئا »

. يعنى : « وقتى با خدا بود ، ديگر از غير او هراسى نداشته باشد » .

بنا بر اين ، مدار و مركز توكل ، حسن ظن به خداست ، چون تنها ، كسى كه به خدا حسن ظن داشته باشد ، از غير او ترسى ندارد .

پس از بررسى آيات قرآنى ، نظرى به روايات وارده از معصومين - عليهم صلوات اللَّه اجمعين - نما كه در اين باره چه فرموده‌اند ؟

( 1 ) سورهء مائده ، آيهء 23 . ( 2 ) سورهء آل عمران ، آيات 173 - 174 . ( 3 ) سورهء آل عمران ، آيهء 159 .