تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق") — الصفحة ٧٥٣

تسليم شدن جده

در سال 1344 لشكرگاه زد و آن را محاصره نمود . مدينه و ديگر شهرهاى حجاز هم در همين فاصله محاصره و اندكى بعد تسليم شدند .

محاصرهء جده ، زندگى را براى مردم سخت كرد ، زيرا مواد غذايى و آب به شدّت كاهش يافت . جده از چاه‌هاى اندك يا آبى كه يك وسيلهء كوچك در كنار دريا تقطير مىكرد ، استفاده مىكرد . ذخيرهء شهر رو به اتمام بود و ملك على هم نااميد شد . به همين جهت متمايل به صلح شد و در 29 جُمادى الاولاى سال 1344 با قنسولگرى بريتانيا در جده تماس گرفت تا براى جلوگيرى از خونريزى وساطت كند . وى شروط خود را به معتمد انگليس گفت كه او هم به نوبهء خود آنها را به ملك عبدالعزيز منتقل كرد . سلطان شروط ياد شده را بعد از تغييرات مختصرى پذيرفت « 1 » و بدين ترتيب جده تسليم شد . اين شروط عبارت بود از :

1 . نظر به كناره‌گيرى ملك على از سلطنت و ترك حجاز و تسليم شهر جده ، سلطان متعهد مىشود تا سلامت جانى و مالى تمامى كارمندان شاهى و نظامى و اشراف و اهالى جده عموماً و عرب‌ها و ساكنان و قبايل و خانواده‌هاى آنان را تضمين كند .

2 . ملك على متعهد مىشود كه فوراً تمامى اسراى جنگى موجود در جدّه را آزاد نمايد .

3 . سلطان عبدالعزيز متعهد مىشود كه تمامى افرادى را كه در بند اوّل از آنان ياد شد عفو كند .

4 . تمامى فرماندهان و سپاهيان لازم است كه فى الحال كليهء سلاح‌ها و توپ‌ها و مسلسل‌ها و طياره‌ها و تمامى مهمات جنگى را تسليم سلطان عبدالعزيز كنند .

5 . ملك على و تمامى فرماندهان و سپاهيان متعهد مىشوند تا به تخريب سلاح‌ها و مهمات جنگى نپردازند .

6 . سلطان عبدالعزيز متعهد مىشود كه تمامى افسران و سپاهيان آزاد باشند تا به وطن خويش باز گردند و سلطان بايد هزينهء سفر آنان را بپردازد .

( 1 ) . تاريخ نجد الحديث ، ص 363 .