تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
- المؤلف: أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
- الوفاة: 1404
- القسم: مصادر التاريخ والجغرافيا
- الناشر: نشر مشعر - تهران
فهرس الكتاب
- مقدّمه
- دربارهء احمد السباعى
- تاريخ مكه مؤلف
- آشنايى با تواريخ مكه
- مكه در روزگار كهن
- پستى و بلندىهاى مكه
- اسامى مكه
- قدمت مكه
- سر سبزى و خشكى مكه
- شكل‌گيرى مكه
- روزگار اسماعيل
- جرهم و قطورا
- اختلاف ميان جُرهم و قطورا
- امارت مضاض
- خُزاعَه
- مكه در روزگار قريش
- قصىّ بن كلاب
- فرزندان قصى
- بازگشايى مجدد زمزم
- واقعهء فيل
- تشتت و تفرقه در مكه
- برآمدن هلال رسول صلى الله عليه و آله
- بناى كعبه
- مسائل عمومى مكه در روزگار قريش
- جنبه‌هاى عمرانى
- آغاز بناى خانه در مكه و در گذاشتن براى آنها
- محل سكونت قبايل در مكه
- دين در جاهليت
- تجارت
- مسائل اجتماعى و عقلى
- اوضاع ادبى در مكه
- اوضاع علمى
- اوضاع هنرى
- اوضاع ادارى
- مكه در روزگار پيامبر صلى الله عليه و آله
- بعثت رسول صلى الله عليه و آله
- هجرت رسول صلى الله عليه و آله
- جنگ با قريش
- فتح مكه
- نخستين امير مكه
- نخستين امير حج
- حَجّة الوداع
- مسائل عمومى مكه در روزگار رسول صلى الله عليه و آله
- بُعد دينى
- بُعد اجتماعى
- بُعد علمى
- روزگار خلفاى نخست
- روزگار ابوبكر
- روزگار عمر
- روزگار عثمان
- فتنه
- واليان عثمان در مكه
- حركت عايشه
- واليان مكه
- مكه در ميان على و معاويه « 1 »
- كشته شدن امام على عليه السلام
- مسائل عمومى دوران خلفاى نخست
- وضعيت دينى و علمى
- بُعد اجتماعى
- بُعد عمرانى
- اصلاحات
- روزگار اموى
- كناره‌گيرى امام حسن عليه السلام از خلافت
- خلافت معاويه
- امارت مكه در دوران معاويه
- ولايت‌عهدى يزيد و شورش در مكه
- در خلافت يزيد
- قيام حسين بن على عليه السلام و شهادت ايشان
- اميران يزيد در مكه
- شورش ابن زبير « 1 »
- حمله‌اى براى تأديب ابن زبير
- شورش در مدينه
- نخاوله « 1 »
- نبرد در مكه و آتش گرفتن كعبه
- نجات يافتن ابن زبير
- عصبيّت يمنى - قيسى
- ويژگىهاى ابن زبير
- آغاز زوال حكومت ابن زبير
- انحلال دولت زبيرى
- محاصرهء ابن زبير براى بار دوم در مكه
- شجاعت اسماء
- پايان كار ابن زبير
- بازگشت امويان به مكه
- ابوحمزهء خارجى
- مسائل عمومى دورهء اموى
- بعد سياسى
- بعد علمى و دينى
- بُعد هنرى
- بعد عمرانى
- اصلاحات عمومى
- اصلاحات ادارى
- اصلاحات در مسجد
- بناى كعبه
- نخستين‌ها در مسجد
- دوران اول عباسى
- مقدمه : سقوط امويان
- علويان و خلافت
- خلافت عباسيان
- دعوت عباسى در مكه
- ظهور نفس زكيّه در مكه و پنهان شدن او
- عمال عباسيان در مكه
- بازگشت نفس زكيه
- عباسيان در مكه
- دومين قيام علوى
- واقعه شهدا
- بازگشت عباسيان به مكه براى بار سوم
- واقعهء احباش
- نداى خلع امين در مكه
- سومين قيام علويان به رهبرى افطس
- قيام محمد ديباج در مكه
- بازگشت عباسيان براى بار چهارم
- چهارمين قيام علوى
- سرورى ترك‌ها
- غارت بنوسليم
- مسائل عمومى در عصر عباسى اول
- مسائل سياسى
- توجه خلفا به مكه
- جنبه‌هاى علمى
- جنبه‌هاى هنرى
- جنبه‌هاى عمرانى
- اصلاحات در مسجد الحرام
- برخى از اوصاف مسجد در اين دوره
- دوران عباسى دوم
- مقدّمه
- واليان مكه در اين دوره
- پنجمين قيام علويان
- ششمين قيام علوى « ثورة الزنج »
- ابن طولون
- هفتمين قيام علوى
- قرامطه در مكه
- اخشيد در مكه
- مسائل عمومى در دورهء عباسيان دوم
- وضعيت سياسى
- وضعيت اقتصادى
- مجوسى در مكه
- وضعيت ادارى
- وضعيت عمرانى و اجتماعى
- وضعيت علمى
- اصلاحات و تعميرات در مسجد
- افزودن دارالندوه در مسجد
- افزايش در سمت باب الزياده
- وصف مسجد در اين دوره
- دوران فاطميان يا حكومت اشراف
- ارتباط فاطميان با مكه و اعلام حكومت طبقهء اوّل از اشراف
- منبر مكه ميان عباسيان و فاطميان
- مُكوس يا ماليات اخذ شده از حجاج
- عيسى بن جعفر
- ابوالفتوح
- خلافت ابوالفتوح
- كناره‌گيرى از خلافت
- شكر بن ابىالفتوح
- بردهء شكر
- طبقهء دوم از اشراف « سليمانىها »
- صاحب يمن
- هواشم طبقهء سوم از اشراف
- ابوهاشم محمد بن جعفر [ 456 - 487 ]
- قاسم بن محمد
- فُلَيْتة بن قاسم [ 518 - 527 ]
- برداشتن ماليات
- نخستين اختلاف ميان وارثان
- هاشم بن فُليته [ 527 - 551 ]
- قاسم بن هاشم [ 551 - 557 ]
- عيسى بن فُلَيته
- دوران دولت زنگىها
- كلياتى در بارهء دوران فاطميان
- وضعيت سياسى
- وضعيت اجتماعى در روزگار فاطميان
- جنبه‌هاى عمرانى و اجتماعى
- علم و دانش
- راه حج
- تعميرات و اصلاحات در مسجد
- دوران ايوبيان
- داود بن عيسى
- مكثر بن عيسى
- اسلحهء تازه
- الغاى ماليات حج ( مكوس )
- داود بن عيسى
- طبقهء چهارم از اشراف
- [ قتاده ] [ 598 - 617 ]
- امارت حسن بن قتاده و نفوذ عباسيان [ 617 - 619 ]
- امارت مسعودى حاكم يمن در مكه [ 619 - 626 ]
- تلاش امير مدينه براى آزاد سازى مكه
- ياقوت مسعودى
- مرگ مسعود در مكه
- طغتكين
- راجح بن قتاده
- جنگ و گريز
- حسن بن على بن قتاده
- ظهور ابونمى اوّل
- سقوط ايوبيان و عباسيان
- در مكه
- جمّاز بن حسن
- غانم بن راجح
- امارت ابونمى اوّل
- مسائل عمومى دوران ايوبى
- وضعيت سياسى
- جنبه‌هاى علمى
- مسائل اجتماعى و عمرانى
- مسائل اجتماعى در دوران ايوبيان
- راه حج
- اصلاحات و تعميرات در مسجد الحرام
- خطيب جمعه در مسجد
- مقام ابراهيم
- شكل مسجد در دوران ايوبيان
- مكه در دوران مماليك و چراكسه
- ابونمى اول
- خطبه خواندن به نام رسولىهاى يمن
- دو روز در عرفه
- نزاع فرزندان ابونمى بر سر امارت
- خطبه براى مغولان
- امارت رميثه
- عجلان فرزند رميثه و برادرانش
- دستگيرى سلطان يمن در منى
- ثقبه و دشمنى تازهء او
- عجلان و ثقبه در زندان
- برقرارى ماليات
- فرزندان عجلان
- امارت عنان بن مغامس
- على بن عجلان
- محمد بن عجلان
- حسن بن عجلان
- فلفل براى مصر
- اسب‌ها در مسجد
- برافتادن بدعت‌ها
- رميثه فرزند محمد بن عجلان
- امارت مجدد حسن بن عجلان
- على بن عنان
- ضرب سكه
- بازگشت شريف حسن و بركات
- عزل دربانان مسجد
- بركات فرزند حسن
- على بن حسن
- قاسم بن حسن
- فرزندان بركات بن حسن بن عجلان
- شريف محمد بن بركات
- فرزندان محمد بن بركات
- هزاع
- احمد الجازانى
- بركات بن محمد براى بار دوم
- احمد جازان براى بار دوم
- بركات براى بار سوم
- احمد جازان براى بار سوم
- حميضه فرزند محمد بن بركات
- بركات بن محمد براى بار چهارم
- جنگ پرتغالىها
- مسائل عمومى در روزگار مماليك ترك و چركس
- وضعيت سياسى
- وضعيت سياسى در دوران چراكسه
- وضعيت عمرانى و اجتماعى
- وضعيت اجتماعى در دوران چراكسه
- وضعيت علمى
- كارهاى عمرانى در دوران مماليك ترك و چركس
- راه حج
- پيدايش مطوّفين
- مكه در روزگار عثمانى
- عثمانىها و مكه
- سليم و مكه
- مَحْمل رومى
- ابونمى دوم
- كشتن يك شيعه ايرانى در مكه « 3 »
- حملهء پرتغالىها به جدّه
- مَحْمل يمنى
- حسن بن ابى نمى
- ابوطالب بن حسن
- امارت ادريس بن حسن
- امارت محسن بن حسين
- يك اقدام ظالمانه
- احمد بن عبدالمطلب
- قتلِ شيخ مرشدى ، قشاشى و بدوى
- امارت مسعود بن ادريس
- تحريم قهوه
- امارت عبداللَّه بن حسن بن ابى نمى
- امارت محمد بن عبداللَّه
- خاندان‌هاى بركات ، عبداللَّه و زيد
- واقعهء جلاليه
- امارت نامى بن عبدالمطلب
- امارت دوم شريف زيد بن محسن
- وباى اسبى
- ممانعت از آمدن حجاج ايرانى
- شيخ محجوب
- امارت سعد بن زيد
- ظهور يك مهدى ايرانى
- شيخ مغربى
- امارت بركات بن محمد
- مغربى مُشرف بر امارت
- آلوده شدن كعبه
- شترى روى منبر
- امارت سعيد بن بركات
- هداياى سلطانه آشى
- بازگشت امارت به آل زيد - امارت احمد بن زيد
- حادثهء شيخ قلعى
- بيرون راندن نصرانىها از جده
- از بين بردن دكه‌ها
- سعيد بن سعد
- احمد بن غالب
- محسن بن حسين بن زيد
- امارت دوم سعيد بن سعد
- امارت دوم سعد بن زيد
- عبداللَّه بن هاشم
- امارت شريف سعد براى سومين بار
- كشيدن توتون
- امارت سعيد بن سعد براى بار سوم
- دشوارىهاى دوران سعيد
- عبدالمحسن بن احمد زيدى
- عبدالكريم بن محمد بن يعلى
- امارت سعد بن زيد براى بار چهارم
- كارهاى غامد و زهران و سعد در امارت چهارم وى
- امارت عبدالكريم براى بار دوم
- امارت سعيد براى بار چهارم
- نبرد در مسجد
- امارت عبدالكريم براى بار سوم
- توسعهء خيابان‌هاى مكه
- سقوط عبدالكريم
- ثروتمندان هند
- امارت سعيد بن سعد براى بار پنجم
- امارت عبداللَّه بن سعيد
- امارت على بن سعيد
- درگيرى تازه
- امارت يحيى بن بركات
- امارت مبارك بن احمد بن زيد
- فتنهء آغاوات مدينه
- مظلوم در جده
- امارت يحيى بن بركات براى بار دوم
- اختلاف ميان آل زيد و آل بركات
- امارت بركات بن يحيى
- امارت مبارك بن احمد براى بار سوم
- امارت عبداللَّه بن سعيد بن سعد بن زيد
- ماليات براى تجار
- امارت محمد بن عبداللَّه
- محنت شيعيان
- امارت مسعود بن سعيد
- امارت محمد بن عبداللَّه براى بار دوم
- امارت مسعود بن سعيد براى بار دوم
- اعلان لعن بر رافضه
- مبارزه با تنباكو
- دور كردن اجانب
- دو سيل بزرگ
- آغاز حركت محمد بن عبدالوهاب
- مساعد بن مسعود
- امارت جعفر بن سعيد
- مساعد بن سعيد براى بار دوم
- آل بركات و استمداد آنان از محمدعلى بلوط در مصر
- امارت عبداللَّه و احمد فرزندان سعيد بن زيد
- آغاز حملات جديد مصر
- امارت عبداللَّه بن حسين
- امارت احمد بن سعيد براى بار دوم
- سرور بن مساعد از آل زيد
- قلعهء اجياد
- قصر عرفه
- عبدالمعين بن مساعد
- غالب بن مساعد
- مهدى بنگالى
- فتنهء ابن سلتوح
- نجديان خواستار انجام حج
- مسائل عمومى مكه در دورهء اول عثمانى
- وضعيت سياسى
- نمايندگىهاى اجنبى
- جيرهء سالانهء گندم
- راه حج
- محمل‌ها
- مَطوّفىها
- وضعيت علمى مكه در اين دوره
- عمامه در مكه
- وظيفهء فتوا
- اصلاحات عمومى
- اصلاحات در مسجد
- تجديد بناى مسجد
- سلطان مراد و كعبه
- پردهء كعبه
- مكه در روزگار سعودى اول
- درگذشت محمد بن عبدالوهاب
- ترس از فرانسوى ها
- صلح ميان غالب و سعودىها
- مكاتبهء ناپلئون بناپارت با غالب
- روابط ميان نجد و غالب
- ترور عبدالعزيز
- قحطى و گرسنگى
- هجوم مصرىها
- مكه در دوران محمدعلى پاشا
- مقدمه
- امارت يحيى بن سرور
- نظام ادارى
- آغاز نبردها در نجد
- درگذشت سعود
- آغاز دوبارهء نبردها
- تسليم شدن امام سعودى و كشته شدن او
- آشفتگى در مكه
- كشته شدن شريف شنبر
- امارت عبدالمطلب بن غالب
- محمد بن عبدالمعين بن عون
- قصر حكم در غزه
- وباى كشنده
- شورش بلماز
- نفوذ محمدعلى پاشا
- شورش عسير
- پايان حكومت مصر بر مكه
- مسائل عمومى مكه در روزگار محمدعلى پاشا
- مسائل سياسى
- وضعيت علمى
- وضعيت عمرانى