تاريخ از ديدگاه قرآن و نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ٨٩
3 - آتشى از غيب
چشمه‌سارها و نهرهاى پر آب ، مزارع پهناور ، قصرهاى سر به فلك كشيده و زيبا در اختيار داشتند ، از ميوه‌هاى گوناگون بهره‌مند بودند . از نظر اجتماعى نيز در آسايش و امنيّت كامل به سر مىبردند ولى اين همه نعمت را در راه صحيح مصرف نكردند بلكه از آنها در جهت رواج فساد و طغيان سود جستند ، مجالس عيش و عشرت بر پا كردند ، عدّه‌اى را به استضعاف مالى و فكرى كشيدند و طبقهء محروم را استخدام كردند و . . . .
خداوند حضرت موسى را برانگيخت تا آنها را به ترك فساد ، دادگرى و درستكارى فراخواند ، ولى آنان‌از فرمان خدا اطاعت نكردند و به پيام موسى وقعى ننهادند . درنتيجه ، به قهر الهى دچار شدند و به هلاكت رسيدند و آنچه داشتند ترك گفتند و به ديگران واگذاشتند :
« كَمْ تَرَكُوا مِنْ جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ وَ زُرُوعٍ وَ مَقامٍ كَريمٍ وَ نَعْمَةٍ كانُوا فيها فاكِهينَ كَذلِكَ وَ اوْرَثْناها قَوْماً اخَرينَ » « 1 »
پس از خود ، چه باغها و چشمه‌سارها بر جاى گذاشتند و كشتزارها و خانه‌هاى نيكو و نعمتى كه در آن ، غرق شادمانى بودند . بدين سان و ما آن نعمتها را به مردمى ديگر واگذاشتيم .
اين همه مال و مكنت ، نه به وارثان آنها ، كه به بيگانگان رسيد ، به كسانى كه نه وارث سببى بودند و نه وارث نسبى ، چنان‌كه نويسندهء تفسيرالمراغى - كه خود از سرزمين مصر است - مىنويسد :
در سرزمين مصر مدتى آشوريها ، بابليها و حبشيها حكومت كردند ، مدتى فارس و يونان .
سپس روميان و عرب و مدّتى هم طولونيان ، اخشيديان ، فاطميان ، ايّوبيان و مماليك حاكم گشتند . سپس تُرك ، فرانسه و انگليس ، يكى پس از ديگرى سرنوشت مردم اين ديار را به دست گرفتند و اينك . . . . « 2 »
3 - آتشى از غيب
3 - آتشى از غيب
از حوادث مهمى كه قرآن بدان پرداخته آتش‌سوزى باغِ « اصحاب الجنّة » است ؛ آنان
( 1 ) - دخان ( 44 ) ، آيات 25 - 28 .
( 2 ) - التفسير الكاشف ، ج 7 ، ص 11 .