تاريخ از ديدگاه قرآن و نهج البلاغه (فارسى)
- المؤلف: جعفر وفا
- الوفاة: معاصر
- القسم: مصادر التاريخ والجغرافيا
- الناشر: پژوهشكده تحقيقات اسلامى
فهرس الكتاب
- مقدمه
- درس اوّل كليات تاريخ
- سرگذشت واژهء تاريخ
- تعريف تاريخ
- بينش تاريخى قرآن
- اقسام تاريخ
- 1 - تاريخ نقلى
- 2 - تاريخ علمى
- 3 - فلسفهء تاريخ
- درس دوم اهميّت تاريخ از ديدگاه قرآن و نهج‌البلاغه
- اهتمام قرآن به تاريخ
- 1 - نام سوره‌ها
- 2 - فراخوانى به مطالعهء تاريخ
- 3 - مقاطع مهم تاريخى در قرآن
- ارزش تاريخ در نهج البلاغه
- الف - تاريخ محصول تجربيات گذشتگان :
- ب - تاريخ احياگر دلهاى فرد و جامعه :
- درس سوم روش قرآن و نهج البلاغه در نقل و تحليل حوادث تاريخى ( 1 )
- 1 - اسناد يقينى
- 2 - الگوسازى
- چند نكته
- 1 - توجه به ارزشهاى معنوى
- 2 - رشد دهنده
- 3 - تقطيع و تكرار
- 4 - آميختگى
- 5 - نپرداختن به جزئيات
- درس چهارم روش قرآن و نهج‌البلاغه‌در نقل و تحليل حوادث تاريخى ( 2 )
- 6 - نگرش مجموعى
- الف - افقى
- ب - عمودى
- 7 - پيوستگى و تجانس
- 8 - موازنه و تطبيق
- 9 - انديشه زايى
- درس پنجم ماهيّت تاريخ
- ماديت تاريخ
- مبانى مادّيت تاريخ
- 1 - تقدّم مادّه بر روح :
- 2 - تقدّم نيازهاى مادّى بر معنوى :
- تحليل موضوع
- 1 - فرضيهء بىدليل
- 2 - نقض عملى
- 3 - متزلزل بودن مبانى
- ماهيّت معنوى تاريخ
- درس ششم عوامل محرك تاريخ
- 1 - نظريّهء اقتصاد
- 2 - نظريّهء قدرت
- 3 - تهاجم و دفاع
- 4 - نظريّهء جغرافيا
- 5 - نظريّهء قهرمانان و نوابغ
- 6 - نظريهء فطرت
- 7 - ايمان مذهبى
- 8 - صبر و مقاومت
- درس هفتم عوامل منفى در حركت تاريخ
- ستم و ستمگرى
- ستمگرى از ديدگاه نهج‌البلاغه
- ناسپاسى و رفاه‌زدگى
- تجمل‌گرايى در نگاه جامعه‌شناسان
- تقليد و تبعيّت
- درس هشتم تكامل تاريخ
- امكان تكامل
- نگرشى بر نظريّه‌هاى تكامل
- 1 - حركت انحطاطى :
- 2 - حركت تكاملى :
- 3 - نظريّه ادوارى :
- نظر اسلام
- پاسخ به يك پرسش
- درس نهم قانونمندى تاريخ
- ضرورت قانونمندى
- مفهوم قانونمندى
- 1 - سيستم بسته و جبرى :
- 2 - سيستم آزاد :
- 3 - نظريهء مقبول :
- دلايل قرآنى
- نهج‌البلاغه و قانونمندى تاريخ
- پاسخ به يك پرسش
- تشابه تاريخ
- درس دهم حوادث تاريخى در آيينهء قرآن و نهج‌البلاغه ( 1 )
- 1 - فرورفتن قارون در زمين
- 2 - ميراث آل فرعون
- 3 - آتشى از غيب
- 4 - مباهله
- 5 - خوارج
- درس يازدهم حوادث تاريخى در آيينهء قرآن و نهج‌البلاغه ( 2 )
- اصحاب « اخدود »
- استمرار حادثه :
- تحوّلى در دولت « سبا »
- چند نكتهء مهم
- قوم تُبّع
- حوادث تاريخى در نهج‌البلاغه
- اصحاب رسّ :
- درس دوازدهم ارائهء اسوه‌هاى تاريخى ( 1 )
- مبانى عينيّت‌گرايى
- حضرت مريم عليه السلام
- حضرت ابراهيم خليل عليه السلام
- تأكيد بر تاسّى :
- محمّد صلى الله عليه و آله خاتم پيامبران
- حضرت موسى عليه السلام
- حضرت داوود عليه السلام
- امام على عليه السلام
- درس سيزدهم ارائهء اسوه‌هاى تاريخى ( 2 )
- الگو بودن غير معصوم
- 1 - ذوالقرنين
- 2 - مؤمن آل ياسين
- 3 - آسيه همسر فرعون
- 3 - مالك اشتر
- 4 - خَبّاب بن ارَتّ
- درس چهاردهم سنتهاى تاريخى ( 1 )
- معناى سنت
- نقش سنتها در بينش انسانها
- خاستگاه سنت
- ويژگيهاى سنتها
- 1 - فراگيرى
- 2 - تغييرناپذيرى
- 3 - بازتاب جمعى
- 4 - قانون‌مدارى
- درس پانزدهم سنّتهاى تاريخى ( 2 )
- 1 - سنتهاى مطلق
- الف - هدايت عمومى :
- ب - آزمايش مردم :
- ج - هدف از آزمايش :
- 2 - سنتهاى مشروط
- سنت امداد
- چند نكته
- سنّت استخلاف
- سنّت يارى مؤمنان
- درس شانزدهم پيشگويىهاى تاريخى در قرآن و نهج‌البلاغه ( 1 )
- 1 - استمرار نسل محمد صلى الله عليه و آله
- 2 - بازگشت فاتحانه
- تحقّق پيشگويى
- پيشگوييهاى نهج‌البلاغه
- 1 - حكومت جهانى مهدى موعود :
- 2 - پيدايش بنى مروان :
- درس هفدهم پيشگويىهاى تاريخى در قرآن و نهج‌البلاغه ( 2 )
- شكست و پيروزى روم
- توضيح واقعه
- دو پيش‌بينى :
- پيروزى مسلمانان
- فرجام خوارج
- غرق شدن بصره
- ماهيّت معاويه
- منابع و ماخذ