تاريخ از ديدگاه قرآن و نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ٦١

ستم و ستمگرى

درس هفتم عوامل منفى در حركت تاريخ

درس هفتم عوامل منفى در حركت تاريخ

در كنار عوامل محرك تاريخ ، سلسله عواملى وجود دارد كه در انحطاط جامعه و سقوط تمدنها مؤثّرند . از اين عوامل به « عوامل منفى » تعبير مىشود كه برخىاز آنها عبارت است از :

ستم و ستمگرى

ستم و ستمگرى

قرآن ظلم را ظلمت جامعه و از عوامل سقوط تاريخ و تمدن مىداند و در مبارزه با آن تأكيد بسيار دارد . پيروانش را به مطالعه در زندگى ستمگران امم گذشته فرامىخواند و از آنها مىخواهد كه به تاريخ ظالمان و مجرمان بنگرند ، در پايان كارشان دقيق شوند و ببينند كه روزگارشان به كجا انجاميد :

« قُلْ سيرُوا فِى الْارْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الُمجْرِمينَ » « 1 »

[ پيامبر به مردم ] بگو در زمين بگرديد و بنگريد كه فرجام مُجرمان چگونه بود .

قرآن در مواردى به سرنوشت محتوم و فرجام نهايى آنان مىپردازد و مىفرمايد :

« وَ لَقَدْ اهْلَكْنَا الْقُرُونَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوا » « 2 »

و ما به يقين نسلهاى پيش از شما را هنگامى كه ستم كردند هلاك نموديم .

در اين آيه و آيات ديگر تصريح شده كه علت نابودى برخى از اقوام ، جرم و ظلم آنها بوده و اگر ستمگر نبودند و به جُرم و جنايت دست نمىآلودند ، سرنوشتشان اين چنين

( 1 ) - نحل ( 16 ) ، آيهء 69 .

( 2 ) - يونس ( 10 ) ، آيهء 13 .