تاريخ از ديدگاه قرآن و نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ٥٧
7 - ايمان مذهبى
كسب كند و چيزهايى بياموزد كه قبلًا نمىدانسته است :
« عَلَّمَ الْانْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ » « 1 »
( خداوند ) به انسان ، آنچه را نمىدانست ياد داد .
و مىتواند آموخته‌ها و انديشه‌هايش را با الفاظ ، حروف ، كلمات و علامات لفظى به ديگران منتقل كند :
« الرَّحْمنُ عَلَّمَ الْقُرْآنَ خَلَقَ الْانْسانَ عَلَّمَهُ الْبَيانَ » « 2 »
خداوند رحمان ، قرآن را تعليم فرمود ، انسان را آفريد و بيان را به او آموخت .
و نيز مىتواند بوسيلهء يك سلسله علامات غيرلفظى چون خطّ ، كتابت و . . . تجربيات خود را حفظ كند و با حفظ آن به علم خود بيفزايد ؛ چنان كه حضرت على عليه السلام مىفرمايد :
« فِى التَّجارُبِ عِلْمٌ مُسْتَأْنَفٌ » « 3 »
در تجربه‌ها آموزش جديد است .
اين ويژگيهاى سه‌گانه افزون بر غريزهء كمال جويى و افزون طلبى ، زندگى بشر را در افق جديد قرار داده است و تاريخ را قدم به قدم پيش برده و تمدنها و جوامع زيادى را پديد آورده است . « 4 »
7 - ايمان مذهبى
7 - ايمان مذهبى
آنچه از نهج‌البلاغه بر مىآيد اين است كه دين و ايمان و عقيدهء صحيح نقش مهمّى در ساخت و سير تاريخ دارد و به عنوان محور و مدار حركت جامعه به شمار مىرود ؛ حضرت على عليه السلام مىفرمايد :
( 1 ) - علق ( 96 ) ، آيهء 5 .
( 2 ) - الرحمن ( 55 ) ، آيات 1 - 4 .
( 3 ) - بحارالانوار ، ج 71 ، ص 342 .
( 4 ) - فلسفهء تاريخ ، مطهرى ، ج 1 ، ص 29 - 30 .