تاريخ از ديدگاه قرآن و نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ٥١

ماهيّت معنوى تاريخ

نمىشود سخن گفته‌اند و به حيثيت ذاتى بشر و حفظ كرامت و بزرگوارى نفس توصيه نموده‌اند . حضرت على عليه السلام مىفرمايد :

« وَ اكْرِمْ نَفْسَكَ عَنْ كُلِّ دَنِيَّةٍ وَ انْ ساقَتْكَ الَى الرَّغائِبِ فَانَّكَ لَنْ تَعْتاضَ مِمَّا تَبْذُلُ مِنْ نَفْسِكَ عِوَضاً » « 1 »

و جان خود را از هر كار پستى برتر بدان ، اگرچه نفست آن را بخواهد ، زيرا هر مقدار از شرافت خود را اگر بخواهى در مقابل يك ميل نفسانى بپردازى عوضى ندارد .

انسان در منطق ماركس فاقد اراده و اختيار و آزادى در انتخاب است و به صورت ماشينى است در لابه‌لاى ابزار درحالىكه آزادى مهمترين عناصر تاريخ و جامعه است حذف آزادى از قاموس زندگى انسانى حذف حياتىترين عنصر تشكيل‌دهندهء جامعه است و تحقق آزادى مردم از سلطهء ديگران و حاكميت و برخورد آزادمنشانه از اهداف انبياء بشمار مىرود .

« . . . وَ يَضَعُ عَنْهُمْ اصْرَهُمْ وَ الْاغْلالَ الَّتى كانَتْ عَلَيْهِمْ » « 2 »

و بارهاى سنگين و زنجيرهايى را كه بر آنها بود ، ( از دوش و گردنشان ) برمىدارد .

حضرت على عليه السلام مىفرمايد :

« وَ لاتَكُنْ عَبْدَ غَيْرِكَ لَقَدْ جَعَلَك‌َاللَّهُ حُرّاً » « 3 »

بندهء ديگرى مباش خداوند تو را آزاد قرار داده‌است .


( 1 ) - نهج‌البلاغه ، نامهء 31 ، ص 401 .

( 2 ) - اعراف ( 7 ) ، آيهء 157 .

( 3 ) - نهج البلاغه ، نامهء 31 ، ص 401 .