تاريخ از ديدگاه قرآن و نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ٣٠
2 - الگوسازى
البتّه قرآن گرچه دراصل تاريخ با اتّكا بر اعتبار وحى سخن مىگويد ولى در مورد آثار و پيامدهاى دنيوى حوادث ، به روش تجربى توصيه كرده و بطور مكرّر پيروانش را به ملاحظهء آثار گذشتگان فرا مىخواند :
« قَدْ خَلَتْ مِن‌ْقَبْلِكُمْ سُنَنٌ فَسيرُوا فِىالْارْضِ فَانْظُرُوا كَيْف‌َكانَ عاقِبَةُالمُكَذِّبينَ » « 1 »
پيش از شما ، سنتهايى وجود داشت ؛ پس بر روى زمين ، گردش كنيد و ببينيد سرانجام تكذيب كنندگان چگونه بود !
حضرت على عليه السلام مىفرمايد :
« آيا در آثار گذشتگان براى شما جلوگيرى ( از ارتكاب فساد نيست ) و آيا در سرگذشت نياكانتان اگر تعقّل كنيد عبرتى برايتان نيست ؟ آيا نمىبينيد كه گذشتگانتان بر نمىگردند و جانشينانى كه از آنان مانده‌اند ، بقايى ندارند ؟ . . . » « 2 »
2 - الگوسازى
2 - الگوسازى
از آنجا كه وجود الگو از نظر تعليم و تربيت تأثير زيادى بر افراد و جامعه دارد قرآن و نهج‌البلاغه براى درس‌آموز بودن تاريخ واخذ تجربه و تربيت از آن ، به « سمبل » و « اسوه » قرار گرفتن چهره‌هاى شايسته ، توصيه و تصريح مىكند ؛ دربارهء حضرت رسول اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد :
« لَقَدْ كانَ لَكُمْ فى رَسُولِ اللَّهِ اسْوَةٌ حَسَنَةٌ » « 3 »
براى شما در زندگى رسول خدا سرمشق نيكويى است .
و دربارهء حضرت ابراهيم عليه السلام مىفرمايد :
« قَدْ كانَتْ لَكُمْ اسْوَةٌ حَسَنَةٌ فى ابْراهيمَ وَالَّذينَ مَعَهُ » « 4 »
( 1 ) - آل عمران ( 3 ) ، آيهء 137 .
( 2 ) - نهج البلاغه ، ترجمهء محمدتقى جعفرى ، خطبهء 99 ، ج 18 ، ص 17 .
( 3 ) - احزاب ( 33 ) ، آيهء 21 .
( 4 ) - ممتحنه ( 60 ) ، آيهء 4 .