تاريخ از ديدگاه قرآن و نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ٢٦
ب - تاريخ احياگر دلهاى فرد و جامعه :
ارزش تاريخ در نهج البلاغه
ارزش تاريخ در نهج البلاغه
الف - تاريخ محصول تجربيات گذشتگان :
الف - تاريخ محصول تجربيات گذشتگان :
هر كسى در زندگى خود احتياج به تجربه دارد اما عمر يك شخص براى كسب همهء تجربه‌ها كافى نيست . تنها از راه تاريخ مىتوان از تجربه‌هاى گذشتگان بهره گرفت ؛ تاريخ دربردارندهء تجربه‌هاى افراد و جامعه‌هايى است كه در گذشته زندگى كرده و تجربه‌هاى تلخ و شيرينى كسب نموده‌اند . اكنون مىتوان از آنها سود جست . چنين كسى ، آن را ماند كه به درازاى تاريخ عمر كرده است . حضرت على عليه السلام مىفرمايد :
« اىْ بُنَىَّ انّى وَ انْ لَمْ اكُنْ عُمِّرْتُ عُمُرَ مَنْ كانَ قَبْلى فَقَدْ نَظَرْتُ فى اعْمالِهِمْ وَ فَكَّرْتُ فى اخْبارِهِمْ وَ سِرْتُ فى اثارِهِمْ حَتّى عُدْتُ كَاحَدِهِمْ بَلْ كَانّى بِمَا انْتَهى الَىَّ مِنْ امُورِهِمْ قَدْ عُمِّرْتُ مَعَ اوَّلِهِمْ الى اخِرِهِمْ فَعَرَفْتُ صَفْوَ ذلِكَ مِنْ كَدَرِهِ وَ نَفْعَهُ مِنْ ضَرَرِهِ » « 1 »
پسرم ! اگر چه من به اندازهء همهء كسانى كه پيش از من بوده‌اند نزيسته‌ام اما در كردار آنان بدقت نگريستم و در اخبارشان تفكّر نمودم و در آثار آنها به سير و سياحت پرداختم تا همچون يكى از آنان شدم ؛ بلكه گويا در اثر آنچه از تاريخ آنها به من رسيده با همهء آنان از اول تا آخر بوده‌ام من قسمت زلال زندگى آنان را از قسمت تاريك و آلوده باز شناختم و سود و زيانش را دانستم .
ب - تاريخ احياگر دلهاى فرد و جامعه :
ب - تاريخ احياگر دلهاى فرد و جامعه :
سيل حوادث بر پيكرهء دل هجوم برده و آن‌را در معرض تيرهاى شيطانى قرارمىدهد .
و سرانجام به دست مرگ و هلاكت مىسپرد . چنان كه نهادهاى انسانى همچون ؛ « مذهب » ، « علم » ، « فلسفه » و « هنر » به احياگر نياز دارند ، كانون آنها يعنى دل نيز احتياج به احياكننده‌اى دارد كه زنگار از چهرهء آن بزدايد . قلب جامعه و وجدان عمومى نيز از اين
( 1 ) - نهج البلاغه ، نامهء 31 ، ص 393 .