تاريخ از ديدگاه قرآن و نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ٢٤
3 - مقاطع مهم تاريخى در قرآن
مشرق‌زمين بايد گذشتهء خود را بازيابند و عظمت پيشين خود را به فراموشى نسپارند . « 1 »
3 - مقاطع مهم تاريخى در قرآن
3 - مقاطع مهم تاريخى در قرآن
بيش از نصف قرآن مربوط به تاريخ و تبيين فلسفهء تاريخ است ؛ حتى بخش عظيمى از آيات در موضوعات فقهى ، كلامى و اجتماعى و . . . از نظر شأن نزول و تطبيق و تعيين مصداق با تاريخ درآميخته‌است . از سوى ديگر ، برخى از سوره‌ها چون سورهء حمد كه به ظاهر جنبهء تاريخى ندارد ولى به سه جريان مهمّ تاريخى اشاره دارد :
الف - هدايت يافتگان « مُهتدين » .
ب - گروهى كه مورد خشم خداوند قرار گرفتند : « مغضوبين » .
ج - گمراهان و « ضالّين » .
قرآن گاهى به نقل حوادث تاريخى تصريح مىكند و مىفرمايد :
« نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ احْسَنَ الْقَصَصِ » « 2 »
ما بهترين سرگذشتها را از طريق اين قرآن بر تو بازگو مىكنيم .
و نيز مىفرمايد :
« كَذلِكَ نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ انْباءِ ما قَدْ سَبَقَ » « 3 »
اين‌گونه بخشى از اخبار پيشين را براى تو بازگو مىكنيم .
قرآن گاهى علاوه بر نقل تاريخ ، تعبيراتى بكارمىبرد تا شنونده را به دريافت فلسفهء تاريخ برانگيزد از جملهء آنها كلمهء « آيت » است . و در مواردى هم تاريخ را از آيات الهى مىشمرد و ميان طبيعت و تاريخ رابطهء نزديكى برقرار مىكند تا مؤمنان و هوشمندان را با روح آن آشنا سازد :
( 1 ) - ر . ك : « تفسير آفتاب » ، « عروة الوثقى » و « بيدارگران اقاليم قبله » و . . . .
( 2 ) - يوسف ( 12 ) ، آيهء 3 .
( 3 ) - طه ( 2 ) ، آيهء 99 .