تاريخ از ديدگاه قرآن و نهج البلاغه (فارسى) — الصفحة ١٤٨

ماهيّت معاويه

اين خبر غيبى آن حضرت ، پس از مدتى به‌وقوع پيوست و مردم شاهد غرق شدن آن بودند . به گفتهء مورخان و شارحان نهج‌البلاغه ، شهر « بصره » پس از امير مؤمنان عليه السلام در اثر طغيان خليج فارس دو بار غرق شده است :

1 - در زمان القادر باللّه .

2 - در زمان القائم باللّه . « 1 »

ابن ابىالحديد مىنويسد : هنگام غرقِ بصره تنها مسجد جامع بصره مانند سينهء پرنده ديده مىشد . « 2 »

ماهيّت معاويه

ماهيّت معاويه

حضرت امير مؤمنان عليه السلام اوضاع سياسى و اجتماعى مسلمانان را بازگو مىكند و ظاهر شدن يكى از حاكمان مستبدى را كه در رأس حكومت قرار مىگيرد و باوى به دشمنى ظاهرى و باطنى مىپردازد ، پيشگويى و به برخى از صفات وى اشاره مىكند :

« أَما انَّهُ سَيَظْهَرُ عَلَيْكُمْ بَعْدى رَجُلٌ رَحْبُ الْبُلْعُومِ ، مُنْدَحِقُ الْبَطْنِ ، يَأْكُلُ ما يَجِدُ وَ يَطْلُبُ ما لا يَجِدُ فَاقْتُلوُهُ وَ لَنْ تَقْتُلُوهُ ، الا وَ انَّهُ سَيَأْمُرُكُمْ بِسَبّى وَالْبَرائَةِ مِنّى » « 3 »

آگاه‌باشيد ، پس‌از من مردى برشما پيروز مىگرددكه داراى گلوى گشاد و شكم برآمده است . هرچه پيدا كند مىخورد و هرچه پيدا نكند مىجويد ، بكشيد او را ! [ هر چند ] هرگز نخواهيد كشت .

بدانيد كه شما را دستور خواهد داد كه مرا دشنام دهيد و از من تبرّى بجوييد .

در تعيين اين شخص كه با صفات حيوانى توصيف شده اختلاف نظر است آنچه كه معروف و مورد تأييد محقّقان و برخى از شارحان نهج‌البلاغه ، همانند ابن ابى الحديد و . . .

است مقصود از آن ، معاوية بن ابىسفيان است زيرا وى به پرخورى و داشتن شكم بزرگ معروف بوده در حدى كه در آخر غذا مىگفت : « سفره را برداريد ، به خدا سوگند سير نشدم بلكه خسته شدم » و اين صفت پست وى در اثر نفرين حضرت پيامبر صلى الله عليه و آله در مورد او ،


( 1 ) - ترجمه و تفسير نهج‌البلاغه ، محمدتقى جعفرى ، ج 10 ، ص 253 .

( 2 ) - همان .

( 3 ) - خطبهء 57 .