بيست و پنج رساله فارسى (فارسى) — الصفحة ٤١١

مقصد پنجم در توضيح حديث ديگر است كه در اين باب وارد شده است و كسى معنى آن را نيافته و متعرض شرح آن نگرديده است .

چهارشنبه ، و اگر سه بماند سه‌شنبه ، و اگر دو بماند دوشنبه ، و اگر يك بماند يكشنبه ، پس بناى حساب خود را بر اين قاعده بگذار « 1 » .

مؤلف گويد : اين حديث بر افاضل علما مشتبه شده ، و سر اين را ندانسته‌اند ، و لهذا اكثر در كتب خود ايراد ننموده‌اند ، و سيد ابن طاوس رحمه اللّه فرموده است شايد اين حديث مخصوص به وقت خاصى يا شخص مخصوصى بوده باشد .

و گمان فقير آن است كه اين حديث نيز مبتنى بر حساب عدد است ، و با حديث خمسه موافق است ، و هر دو بر يك اصل مبتنى شده‌اند ، زيرا كه هرگاه روز اول محرم يكشنبه باشد ، يك را مىگيريم و با دوازده ضم مىكنيم سيزده مىشود ، هفت را كه از آن مىاندازيم شش مىماند ، پس اول ماه رمضان جمعه خواهد بود .

و اين با حساب عدد موافق است ، زيرا كه هرگاه اول محرم يكشنبه باشد ، و محرم تمام است ، اول صفر سه‌شنبه خواهد بود ، و چون صفر ناقص است ، اول ربيع الاول چهارشنبه خواهد بود ، و چون تمام است اول ربيع الثانى جمعه خواهد بود ، و اول جمادى الاولى شنبه ، و اول جمادى الثانية دوشنبه ، و اول رجب سه‌شنبه ، و اول شعبان پنج‌شنبه ، و اول ماه رمضان جمعه .

و همچنين اگر اول محرم دوشنبه باشد ، دو را با دوازده ضم مىكنيم چهارده مىشود ، هفت را كه مىاندازيم هفت مىماند ، پس شنبه اول ماه رمضان است ، زيرا كه به حساب عدد چهارشنبه اول صفر ، و پنج‌شنبه اول ربيع الاول ، و شنبه اول ربيع الثانى ، و يكشنبه اول جمادى الاولى ، و سه‌شنبه اول جمادى الثانية ، و


( 1 ) اقبال ص 14 .