بيست و پنج رساله فارسى (فارسى)
- المؤلف: العلامة المجلسي
- الوفاة: 1111
- القسم: فقه الشيعة من القرن الثامن
- الناشر: انتشارات كتابخانه آية الله مرعشى نجفى قدس سره - قم- ايران
فهرس الكتاب
- مجموعهء رسائل فارسى
- [ كلام محقق ]
- أول : رسالهء ترجمهء توحيديه امام رضا عليه السلام .
- دوم : رسالهء ترجمهء قصيدهء دعبل خزاعى .
- سوم : رسالهء تحقيق در حديث عدم احتساب عمر زائران امام حسين عليه السلام .
- چهارم : رسالهء تفسير آيهء نور .
- پنجم : رسالهء تفسير آيهء وَ السَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ
- ششم : رسالهء آداب سلوك حاكم با رعيت .
- هفتم : رسالهء آداب ماه شعبان .
- هشتم : رسالهء اختيارات ايام .
- نهم : رسالهء ترجمهء ثواب جوشن كبير .
- دهم : رسالهء آداب نماز .
- يازدهم : رسالهء بيان اوقات نماز .
- دوازدهم : رسالهء فرق زنان و مردان در احكام طهارت و صلاة ،
- سيزدهم : رسالهء شكيات نماز .
- چهاردهم : رسالهء زكات و خمس و اعتكاف .
- پانزدهم : رسالهء تحديد صاع .
- شانزدهم : رسالهء مال ناصبى .
- هفدهم : رسالهء كفارات ،
- هجدهم : رسالهء مفتتح الشهور .
- نوزدهم : رساله ماه نو ديدن و ناخن چيدن .
- بيستم : رسالهء صغيره آداب حج .
- بيست و يكم : رسالهء كبيرهء آداب حج .
- بيست و دوم : رسالهء صواعق اليهود .
- بيست و سوم : رسالهء أحكام و آداب اسب تاختن و تير انداختن .
- بيست و چهارم : رسالهء صيغ عقود نكاح .
- بيست و پنجم : مسائل ايادى سبا ،
- [ رسالهء بيان عدد تأليفات علامه مجلسى قدس سرّه ]
- ( 1 ) رسالهء ترجمهء خطبهء توحيديه امام رضا عليه السلام
- فايدهء اول آن كه حضرت فرمود : أول عبادت حق تعالى معرفت او است ،
- فايدهء دوم آن كه فرمود : اصل معرفت خدا توحيد او است ،
- فايدهء سوم بدان كه حضرت استدلال فرموده بر نفى صفات زائده ، در تقرير استدلال چند وجه به خاطر اين قاصر مىرسد .
- تقرير اول : آن كه اين فقرات اشاره به دو دليل باشند :
- دليل اول : آن كه هر صفت و موصوف البته مخلوق‌اند ،
- دليل دوم : آن كه صانع عالم البته بايد كه كامل باشد ازلا و ابدا ،
- تقرير دوم : آن است كه اشاره فرموده باشند باز به دو دليل بر وجه ديگر .
- اما دليل اول :
- و اما دليل دوم : آن است كه توصيف چيزى به چيزى مقارنت مخصوصى است كه نمىباشد مگر با احتياج از دو طرف ،
- تقرير سوم : آن است كه همهء فقرات اشاره به يك دليل باشد ،
- ( 2 ) رسالهء ترجمهء قصيدهء دعبل خزاعى
- مقدمه در بيان نسب و برخى از احوال دعبل است
- فصل اول در بيان سندهاى اخبار متعدده است كه متعلق به قصيدهء دعبل است
- ( 3 ) رسالهء تحقيق در حديث عدم احتساب عمر زائران امام حسين عليه السلام
- مقدمهء اول آن كه حق تعالى در قرآن فرموده است « لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنى وَ زِيادَةٌ »
- مقدمهء دوم آن كه ثمرهء اخروى كه آن را ثواب مىگويند مختلف مىشود در عمل واحد به اعتبار اختلاف شرائط آن عمل ،
- چون اين دو مقدمه معلوم شد اكنون گوئيم : زيارت آن حضرت موافق روايات معتبره از اعظم عبادات است دو ثمره دارد :
- ( 4 ) رسالهء تفسير آيهء نور
- ( 5 ) رسالهء تفسير آيهء و السابقون الاولون
- ( 6 ) رسالهء آداب سلوك حاكم با رعيت
- فصل اول [ ترجمه عهدنامه مالك اشتر ]
- فصل دوم در بيان چند حديث ديگر كه در اين باب وارد شده است
- حديث اول [ نامهء حضرت على عليه السلام به عثمان بن حنيف ]
- حديث دوم [ نامهء امام صادق عليه السلام به عبد اللّه نجاشى ]
- حديث سوم [ نصايح حضرت خضر به منصور دوانيقى ]
- ( 7 ) رسالهء آداب ماه شعبان
- ( 8 ) رسالهء اختيارات ايام
- فصل اول در اختيارات ايام ماه است
- روز اول :
- روز دوم :
- روز سوم :
- روز چهارم :
- روز پنجم :
- روز ششم :
- روز هفتم :
- روز هشتم :
- روز نهم :
- روز دهم :
- روز يازدهم :
- روز دوازدهم :
- روز سيزدهم :
- روز چهاردهم :
- روز پانزدهم :
- روز شانزدهم :
- روز هفدهم :
- روز هجدهم :
- روز نوزدهم :
- روز بيستم :
- روز بيست و يكم :
- روز بيست و دوم :
- روز بيست و سوم :
- روز بيست و چهارم :
- روز بيست و پنجم :
- روز بيست و ششم :
- روز بيست و هفتم :
- روز بيست و هشتم :
- روز بيست و نهم :
- روز سيم :
- فصل دوم در اختيار ايام هفته است
- روز جمعه :
- روز شنبه :
- روز يك شنبه :
- روز دوشنبه :
- روز سه شنبه :
- روز چهار شنبه :
- روز پنج شنبه :
- فصل سوم در بيان امرى چند كه موجب رفع نحوست ايام و ساعات مىشود
- خاتمه در ترجمهء حديث شريفى است كه مشتمل است بر احكام كسوف و خسوف و حوادث هر سال
- هرگاه اول محرم روز شنبه باشد :
- هر سال كه اول محرم روز يكشنبه باشد :
- هر سال كه اول محرم روز دوشنبه باشد :
- هر سال كه اول محرم روز سه‌شنبه باشد :
- هر سال كه اول محرم روز چهارشنبه باشد :
- هر سال كه اول محرم روز پنج‌شنبه باشد :
- هر سال كه اول محرم روز جمعه باشد :
- احكام گرفتن آفتاب در ماه‌هاى دوازده‌گانه
- آثار گرفتن ماه
- ( 9 ) رسالهء ترجمهء ثواب جوشن كبير
- ( 10 ) رسالهء آداب نماز
- و اعجاز قرآن از وجوه بسيار است
- اول :
- دوم :
- سوم :
- چهارم :
- پنجم :
- [ اصول دين ]
- [ غسل ]
- [ وضو ]
- و مستحب است كه دعاها را بخواند به اين نحو :
- كه چون آب وضو را بردارد و دست بشويد اين دعا را بخواند :
- و بعد از مضمضه بخواند :
- و بعد از استنشاق بگويد
- و چون آب بر روى ريزد بگويد
- و بعد از شستن روى يا در اثناى آن بگويد
- و چون دست راست را بشويد بگويد
- و چون دست چپ را بشويد بگويد
- و چون مسح سر كشد بگويد
- و چون مسح پاكند بگويد
- و چون متوجه نماز شود اذان و اقامه بگويد ،
- اذان
- اقامه
- [ شروع نماز ]
- [ ترجمه سوره حمد ]
- [ ترجمهء سورهء قدر ]
- و اما تفسير سورهء توحيد ،
- [ ركوع ]
- [ سجده ]
- [ قنوت ]
- [ تشهد ]
- [ تسبيحات اربعه ]
- [ سلام ]
- [ تعقيب نماز ]
- [ تعقيبات مشتركه ]
- و اما تعقيب مخصوص به بعضى از نمازها
- بعد از نماز پيشين
- و بعد از نماز پسين
- و بعد از نماز شام و نماز صبح
- و بعد از نماز خفتن
- [ سجدهء شكر ]
- [ سلام بر حسين ]
- [ آعاز هر كارى با ياد و نام خداوند ]
- خاتمه در بيان ساير احكام زنان است كه مخصوص ايشان است
- ( 11 ) رسالهء بيان أوقات نماز
- ( 12 ) رسالهء فرق زنان و مردان در احكام طهارت و صلاة
- اول : آن كه زن در شستن دستها در وضو آب را بر شكم دست مىريزد ، و مرد بر پشت دست مىريزد ،
- دوم : در ستر عورت
- سوم : در پوشيدن جامهء حرير و طلا
- چهارم : اذان و اقامه زنان را آن قدر تأكيد نيست كه در مردان هست ،
- پنجم : مردان را در مسجدها نماز كردن سنت است ، و زنان را در خانه نماز كردن سنت است ،
- ششم : مردان را سنت است كه در نمازها پاهاى خود را به قدر يك شبر دور از يكديگر بگذارند ،
- هفتم : مردان را سنت است كه دستها را در ايستادن بياويزند و بر رانها بگذارند برابر زانوها ،
- هشتم : مردان را سنت است كه در ركوع بسيار خم شوند كه پشت ايشان برابر شود ،
- نهم : مردان را سنت است كه چون به سجده روند اول دستها را بر زمين گذارند ،
- دهم : مردان را سنت است كه در سجود بال گشاده باشند و اعضاى ايشان از يك ديگر جدا باشد ،
- يازدهم : در نشستن زنان را سنت است كه رانها را به هم به چسبانند و زانوها را از زمين بردارند و بر اليتين خود بنشينند به روشى كه بر سر پا نشينند ،
- دوازدهم : چون برخيزند خود را بكشند و برخيزند بىآن كه عقب ايشان بلند شود .
- سيزدهم : بلند خواندن ايشان را در نماز صبح و شام و خفتن واجب نيست ،
- چهاردهم : زنان را جماعت كردن آن قدر تأكيد ندارد كه مردان را دارد ،
- ( 13 ) رسالهء شكيات نماز
- مقدمه در بيان اصطلاحى چند است كه در اين رساله دانستن آنها ضرورى است
- فصل اول در بيان خللى است كه از روى عمد واقع شود
- فصل دوم در أحكام سهو است
- فصل سوم در أحكام شك است
- اول : آن كه شك كند ميان دو و سه ،
- دوم : آن است كه شك كند ميان سه و چهار ،
- سوم : آن است كه شك كند ميان دو و چهار ،
- چهارم : آن است كه شك كند ميان دو و سه و چهار ،
- پنجم : آن است كه شك كند ميان چهار و پنج ، پس آن سه صورت دارد :
- اول : آن كه وقتى كه ايستاده است
- دوم : آن كه بعد از تمام كردن سجده‌ها شك كند كه اين ركعت كه تمام كردم چهار بود يا پنجم ،
- سوم : آن كه بعد از رفتن به ركوع و پيش از تمام كردن سجده‌ها شك كند ،
- ششم : آن است كه شك كند ميان چهار و زياده از پنج ،
- هفتم : آن است كه با شك ميان چهار و پنج شكهاى ديگر ضم كند « 1 » ،
- هشتم : آن است كه احتمال چهار در شك او داخل نباشد ،
- نهم : آن است كه شك ميان احتمالات زياده باشد ،
- فصل چهارم در بيان متفرقات أحكام شك و سهو است
- اول : آن كه نماز احتياط حكم نماز اصل دارد
- دوم : آن كه شك وقتى اعتبار دارد كه هر دو طرف آن مساوى باشد ،
- سوم : آن كه أشهر آن است كه اگر شك كند ، و بعد از تأمل ظنش بر يك طرف غالب شود ، عمل به ظن مىكند چنانچه دانستى .
- چهارم : آن كه هرگاه كسى شك بسيار كند ، حكم شك از او ساقط است ،
- پنجم : آن كه كسى كه نماز احتياط يا أفعال فراموش شده را كه تدارك بايد كرد يا سجدهء سهو را فراموش كند ،
- ششم : اگر در نماز احتياط يا سجده‌هاى سهو يا افعال فراموش كرده بعد از نماز شك كند كه آيا آنها را كرده‌ام يا نه ؟
- هفتم : آن كه اگر يقين داند كه سهوى در نماز كرده ، و نداند كه سهو او در سجدهء واحده بوده يا در تشهد ،
- هشتم : آن كه اگر فعلى از أفعال نماز احتياط يا سجده‌هاى سهو يا فعل فراموش كرده را فراموش كند ،
- نهم : شك امام يا مأموم با يقين ديگر اعتبار ندارد و عمل به يقين او مىكند ،
- دهم : مشهور ميان علما آن است كه اگر امام كارى كند كه سبب سجدهء سهو باشد ، و مأموم آن كار را نكند ، سجده بر امام واجب است و بر مأموم واجب نيست ،
- يازدهم : اگر كسى شك كند در نماز خواه در ركعات و خواه در أفعال ،
- دوازدهم : اگر در نافله شك كند در عدد ركعات ، مخير است ميان آن كه بنا بر كمتر گذارد يا بنا بر بيشتر ،
- اول : آن كه زيادتى ركن در نافله باعث بطلان نمىشود ،
- دوم : آن كه از كلام جمعى ظاهر مىشود كه اگر ركنى را در نافله فراموش كند تا به ركن ديگر داخل شود ،
- سوم : آن كه سوره در نافله اتفاقا شرط نيست ،
- سيزدهم : [ بحث ادا و قضاى اجزاء ]
- فصل پنجم در بيان أحكام سجدهء سهو و سببى چند است كه به آنها واجب مىشود
- فائدهء اول در بيان موجبات سجدهء سهو است
- اول : سخن گفتن به دو حرف يا زياده يا يك حرف تام الفائده است كه دعا و ذكر قرآن نباشد ،
- دوم : شك ميان چهار و پنج است در نماز چهار ركعتى
- سوم : آن است كه تشهد اول را فراموش كند
- چهارم : آن است كه يك سجده را فراموش كند ،
- پنجم : سلام گفتن بىموقع است
- ششم : ايستادن است در جائى كه بايد نشست ، و نشستن است در جائى كه بايد ايستاد
- هفتم : براى هر زيادتى و كمى كه در نماز واقع شود بعضى سجدهء سهو را واجب دانسته‌اند ،
- هشتم : شك ميان سه و چهار است با غلبهء ظن بر چهار ،
- نهم : آن است كه شك كند ميان زياده و نقصان فعلى ،
- فائده دوم اگر كسى چند موجب سجدهء سهو از او واقع شود خلاف است كه آيا يكى كافى است يا به عدد هر يك دو سجده بايد كرد ،
- فائده سوم در بيان كيفيت سجدهء سهو است
- خاتمه در بيان علاج كثرت شك و سهو است
- اول : آن است كه تفكر كند در عظمت معبود خود ،
- دوم : آن كه پناه برد به جناب مقدس الهى از شر شيطان ،
- سوم : آن است كه حساب نماز خود را به سنگ ريزه ، يا بگردانيدن انگشتر نگاه دارد ،
- چهارم : آن است كه نماز را بسيار طول ندهد و سبك بجا آورد و سوره‌هاى كوتاه بخواند ،
- پنجم : آن است كه نماز را به جماعت بجا آورد كه نفعش از همه بيشتر است ،
- ( 14 ) رسالهء زكات و خمس و اعتكاف
- فصل اول در زكات است
- اجناسى كه در آنها زكات واجب مىشود
- اول : طلا ،
- دوم : نقره است ،
- سوم : شتر است ،
- چهارم : گاو است ،
- پنجم : گوسفند است ،
- ششم و هفتم و هشتم و نهم : گندم و جو و خرما و مويز است ،
- مستحق زكات
- اول و دوم : فقرا و مساكين ،
- سوم : كسى است كه امام عليه السلام نصب مىكند براى گرفتن زكات و حصه به او مىدهد ،
- و همچنين چهارم كه مؤلفهء قلوبهم‌اند ،
- پنجم : صرف كردن در آزادى بندگان است ،
- ششم : قرض‌داران‌اند ،
- هفتم : في سبيل اللّه است ،
- هشتم : ابن السبيل است ،
- فصل دوم در خمس است
- بدان كه خمس در هفت چيز واجب مىشود :
- اول : غنيمتى كه از كافران در جنگ بگيرند ،
- دوم : معادن است ،
- سوم : گنج است ،
- چهارم : چيزى است كه به غوص از دريا بيرون آورند ،
- پنجم : حاصل مؤنت ساليانه است از ارباح تجارتها و زراعتها و جميع كسبها ،
- ششم : زمينى است كه يهوديان و نصرانيان و مجوسيان از مسلمانى بخرند خمس آن زمين را يا خمس قيمت آن را با رضاى ذمى مىگيرند ،
- هفتم : مال حلالى است كه مخلوط شده باشد به حرام ،
- مستحق خمس
- فصل سوم در بيان فضيلت و كيفيت اعتكاف است
- ( 15 ) رسالهء تحديد صاع
- ( 16 ) رسالهء مال ناصبى
- ( 17 ) رسالهء كفارات
- كفاره بر دو نوع است :
- اول : كفارات احرام حج و عمره ،
- دوم : ساير كفارات است
- اول : كفارهء افطار روزهء ماه مبارك رمضان است ،
- دوم : هرگاه در قضاى روزهء ماه رمضان بعد از زوال افطار كند ،
- سوم : كفارهء ظهار است
- چهارم : كفارهء ايلا است ،
- پنجم : كفارهء مخالفت قسم است ،
- ششم : كفارهء مخالفت نذر است ،
- هفتم : كفارهء عهد است
- هشتم : قسم خوردن به عنوان بيزارى از خدا و رسول و ائمه هدى عليهم السلام است ،
- نهم : بعضى از علما قائل شده‌اند كه زنى كه در مصيبت موى سر خود را ببرد ، كفارهء افطار ماه رمضان مىدهد
- دهم : هرگاه زنى در مصيبت موى خود را بكند يا روى خود را بخراشد يا مردى جامهء خود را در مرگ فرزند خود يا زوجهء خود چاك كند ، كفارهء قسم لازم مىشود
- يازدهم : مردى كه زن متعه يا كنيز خود را در ايام حيض جماع كند در قبل ، بعضى كفاره واجب دانسته‌اند
- دوازدهم : كسى كه به خواب رود و نماز خفتن نكرده باشد تا نصف شب بگذرد ، بعضى گفته‌اند كه واجب است كه آن روز را روزه بدارد ،
- سيزدهم : كفارهء قتل عمد است كه دانسته كسى را بكشد ،
- چهاردهم : كفارهء قتل است كه كسى را به نادانى بكشد با آن كه قصد قتل نداشته ،
- پانزدهم : اگر كسى زنى را در عدهء ديگرى تزويج كند ،
- شانزدهم : كسى كه مملوك خود را زياده از حد شرعى بزند ،
- هفدهم : كسى كه روزهء ماه رمضان را افطار كند به سبب بيمارى ،
- هجدهم : نوادر كفارات است .
- و اما احكام كفارات مذكوره ،
- اول : هرگاه بنده بايد آزاد كرد در كفارهء قتل مىبايد آن بنده مؤمن باشد
- دوم : در كفارهء مرتبه ، تا از بنده آزاد كردن عاجز نشود به روزه منتقل نمىشود
- سوم : هر جا كه اطعام لازم شود مشهور آن است كه به هر يك آن قدر طعام بخوراند كه سير شود ،
- چهارم : در جائى كه كسوت بايد داد ، در زن پيراهن و مقنعه با هم مجزى است ،
- پنجم : هرگاه از عتق رقبه عاجز شود و شروع كند در روزه ، و بعد از آن قادر شود بر بنده آزاد كردن روزه او را مجزى است ،
- ( 18 ) رسالهء مفتتح شهور
- مقصد اول در بيان معنى ماه و سال شمسى و قمرى است
- مقصد دوم در بيان حساب عدد و كبيسه است
- مقصد سوم در تحقيق احاديث خمسه است
- مقصد چهارم [ در روزه روز عيد اضحى و روز عاشورا ]
- مقصد پنجم در توضيح حديث ديگر است كه در اين باب وارد شده است و كسى معنى آن را نيافته و متعرض شرح آن نگرديده است .
- مقصد ششم در توضيح حديث مشكل ديگر است كه در اين باب وارد شده است ،
- ( 19 ) رسالهء ماه نو ديدن و ناخن چيدن
- ( 20 ) رسالهء صغيرهء آداب حج
- مقدمه در بيان شرائط حج و عمره است و افعال اين هر دو بر سبيل اجمال
- و اما افعال عمرهء تمتع :
- و افعال حج تمتع :
- و افعال عمرهء مفرده :
- و افعال حج افراد :
- و افعال حج قران
- فصل اول در آداب است
- فصل دوم در افعال عمرهء تمتع است
- اول : احرام است ،
- و اما آنچه واجب است ترك كردن آنها در احرام بيست و پنج چيز است :
- اول : صيد بر است ،
- دوم : جماع است و مقدمات آن ،
- سوم : طلب منى كردن است
- چهارم : بوى خوش است ،
- پنجم : رخت دوخته است مردان را و هر چه به صورت رخت دوخته باشد ،
- ششم : سرمهء سياه در چشم كشيدن است ،
- هفتم : نگاه به آينه كردن است به قصد زينت ،
- هشتم : هر چه پشت پا را به پوشاند مانند موزه و غير آن ،
- نهم : فسوق است ،
- دهم : جدال است ،
- يازدهم : كشتن كيك و شپش است و مانند اينها از جانوران بدن ،
- دوازدهم : پوشيدن انگشترى از جهت زينت
- سيزدهم : پوشيدن زنان است طلا آلت و نقره آلت و ساير زينتها را به قصد زينت ،
- چهاردهم : بر خود ماليدن روغنى است كه در آن بوى خوش بوده باشد
- پانزدهم : ازالهء مو است ،
- شانزدهم : پوشيدن سر است مردان را ،
- هفدهم : سر به آب فرو بردن است مردان را ،
- هجدهم : روى پوشيدن است زنان را به نقاب و غير آن ،
- نوزدهم : در زير سايه رفتن است در حال راه رفتن مردان را ،
- بيستم : ناخن گرفتن است
- بيست و يكم : غسل دادن محرم كه مرده باشد به كافور ،
- بيست و دوم : بيرون آوردن خون از بدن
- بيست و سوم : بريدن درخت و كندن گياه است محرم و محل را از زمين حرم ،
- بيست و چهارم : پوشيدن سلاح و حربه است بىضرورت
- بيست و پنجم : حنا گذاشتن است از جهت زينت
- اما مكروهات احرام ،
- اول : احرام بستن در جامهء سياه
- دوم : در جامهء چركين احرام بستن
- سوم : جامه‌هاى علمدار پوشيدن است .
- چهارم : به حمام رفتن است .
- پنجم : ازالهء چرك از بدن كردن است
- ششم : لبيك گفتن است در جواب كسى كه او را بخواند
- [ مستحبات احرام ]
- دوم : تلبيه است ،
- سوم : پوشيدن جامه‌هاى احرام است ،
- چهارم : طواف است ،
- اول : نيت كردن ،
- دوم : واجب است نيت را مقارن اول طواف داشتن .
- سوم : واجب است ابتدا به حجر الاسود كردن
- چهارم : واجب است كه خانه را بر دست چپ گيرد و طواف كند
- پنجم : واجب است داخل كردن حجر حضرت اسماعيل را در طواف كه بيرون آن بگردد و داخل آن نشود ،
- ششم : واجب است هفت شوط بر دور كعبهء معظمه گشتن .
- هفتم : واجب است كه طواف ميان خانه و مقام حضرت ابراهيم باشد ،
- پنجم : از واجبات عمره نماز طواف است ،
- ششم : از واجبات عمره سعى ميان صفا و مروه است ،
- اول : نيت كردن ،
- دوم : واجب است ابتدا به صفا كردن .
- سوم : واجب است ختم به مروه كردن ،
- چهارم : واجب است هفت شوط كردن كه رفتن را يكى حساب كند و برگشتن را يكى .
- هفتم : از واجبات عمره تقصير است ،
- فصل سوم در احكام حج تمتع است
- اول و دوم و سوم : احرام ، و پوشيدن دو جامهء احرام ، و گفتن تلبيه است .
- چهارم : وقوف عرفات است ،
- پنجم : بيتوتهء مشعر الحرام است ، يعنى شب به روز آوردن ، و اشهر ميان متأخرين وجوب آن است ،
- ششم : وقوف مشعر الحرام است ،
- هفتم و هشتم و نهم و دهم : مناسك منا است در روز عيد ،
- اول : در بيان رمى است ،
- دوم و سوم : كشتن هدى است ، و خوردن از آن هدى ،
- چهارم : سر تراشيدن يا تقصير كردن است از موى يا ناخن ،
- يازدهم و دوازدهم و سيزدهم و چهاردهم و پانزدهم : أفعال مكهء معظمه است بعد از برگشتن از منا ، يعنى طواف زيارت ، و دو ركعت نماز طواف ، و سعى ميان صفا و مروه ، و طواف نساء ، و دو ركعت نماز طواف نساء .
- شانزدهم و هفدهم : فعلهاى منا است ، بعد از مراجعت به منا ، و آن شبها در منا بودن ، و در روزها جمرات زدن است .
- خاتمه در بيان زيارت نبى و ائمه صلوات الله عليهم اجمعين است
- ( 21 ) رسالهء كبيرهء آداب حج
- [ آداب خروج از منزل ]
- [ آداب احرام ]
- [ آداب دخول مكه ]
- [ آداب دخول مسجد الحرام ]
- [ آداب طواف ]
- [ آداب نماز طواف ]
- [ آداب سعى ]
- [ آداب تقصير ]
- [ آداب احرام حج ]
- [ آداب منى در شب عرفه ]
- [ آداب عرفات ]
- [ آداب مشعر الحرام ]
- [ آداب منى ]
- [ آداب رمى ]
- [ آداب هدى ]
- [ آداب حلق ]
- [ آداب اعمال مكه بعد از مناسك منى ]
- [ آداب بيتوته ليالى تشريق ]
- [ آداب خروج از مكه و طواف وداع ]
- [ آداب مدينه ]
- [ زيارت رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلم ]
- [ زيارت حضرت زهرا سلام اللّه عليها ]
- [ زيارت قبور شهدا ]
- [ زيارت وداع رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و سلم ]
- [ زيارت ائمه بقيع ]
- ( 22 ) رسالهء صواعق اليهود
- احكام جزيه
- و گفته‌اند آنچه سزاوار است كه حاكم مسلمانان بر ايشان شرط كند هفت چيز است :
- اول :
- دوم :
- سوم :
- چهارم :
- پنجم :
- ششم :
- هفتم :
- و از جملهء امورى كه ايشان را منع از آن بايد كرد ،
- اول : آن كه امرى چند كه در شرع اسلام حرام است ، و ايشان حلال مىدانند ،
- دوم : آن كه احداث كليسا و معابد خود و آتش كده در بلاد اسلام نكنند ،
- سوم : آن كه صدا بلند نكنند به خواندن كتابهاى خود ،
- چهارم : آن كه خانه‌هاى خود را بلندتر از خانهء مسلمانى كه همسايهء ايشان يا در خانهء ايشان باشد نسازند .