بيست و پنج رساله فارسى (فارسى) — الصفحة ٢٥٥
و اما تفسير سورهء توحيد ،
سَلامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ ، يعنى باعث سلامتى است اين شب از براى دوستان خدا تا طلوع صبح .
و أحاديث در اين باب بسيار است ، و اين رساله گنجايش ذكر آنها ندارد .
و اما تفسير سورهء توحيد ،
و اما تفسير سورهء توحيد ،
روايت كرده‌اند از حضرت صادق عليه السلام كه يهودان به خدمت حضرت رسالت صلى اللّه عليه و آله آمدند و گفتند نسب پروردگار خود را براى ما بيان كن ، اين سوره نازل شد « 1 » .
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ، يعنى : بگو يا محمد كه آن خدائى كه از او سؤال كرديد خداوندى است كه مستحق عبادت است و خالق جميع ممكنات است و مستجمع جميع صفات كمال است ، و عقلها در ذات و صفات او حيران است .
و أحد است يعنى هيچ گونه كثرت در ذات و صفات او نيست ، و مركب از اجزاء و اعضاء نيست ، و بسيط مطلق است ، و اجزاى خارجيه و وهميه و عقليه ندارد ، و صفت موجود زائد بر ذات ندارد ، و در خداوندى شريك ندارد .
اللَّهُ الصَّمَدُ ، يعنى خداوند و معبود بر حق صمد است ، يعنى همهء خلق در همهء امور به او محتاج‌اند ، و محتاج به غير خود نيست ، و همه چيز به او قائم است ، و او قديم به هيچ چيز نيست ، يا بالفعل من جميع الجهات است ، و محل حوادث و انفعالات نيست .
لَمْ يَلِدْ ، كسى از او متولد نشده است ، چنانچه كفار مكه مىگفتند ملائكه دختران خدايند ، و چنانچه ترسايان گفتند عيسى پسر خدا است ، و چنانچه بعضى از يهود گفتند كه عزير پسر خدا
( 1 ) تفسير قمى 2 / 448 .