تاريخ و آثار اسلامى (مكه مكرمه و مدينه منوره) (فارسى) — الصفحة ٢١٥

13 - درهاى مسجد

« باب‌النّساء » را بعد از باب جبرئيل عليه السلام و « باب السّلام » را بعد از باب الرّحمه قرار داد و مكان باب عاتكه و باب جبرئيل عليه السلام را تغيير نداد .

باب النِّساء به « باب رَيْطه » دختر سفاح عباسى مشهور بود ؛ زيرا رو به روى خانهء وى قرار داشت . نام ديگر آن باب ابىبكر بوده ؛ زيرا خانهء ريطه همان خانهء ابوبكر بوده است . « 1 »

باب النساى كنونى مقدارى عقب‌تر از مكان اصلى آن است و جاى نخست آن به پشت ايوان صفّه متصل بوده است . زنان اغلب از اين در داخل مسجد شده و اكنون نيز ساعاتى از روز براى ورود آنان اختصاص يافته است . شايان يادآورى است در دوران عثمان به درهاى مسجد افزوده نشد .

3 / 13 - دوران عمر بن عبدالعزيز

عمر بن عبدالعزيز ، حاكم مدينه ، در دوران وليد بن عبدالملك از 86 تا 96 ق .

اقدام به توسعه و ترميم مسجد النّبى صلى الله عليه و آله كرد . در اين زمان تعداد درهاى مسجد به 20 رسيد ، كه در سمت شرق 9 در و در غرب 7 در و در سمت شمال 4 در بود . « 2 »

4 / 13 - دوران عثمانى

در دوران عثمانى ، غير از پنج درِ اصلى ، ديگر درها بسته شد . آن‌ها عبارت بودند از :

در غرب ؛ باب السّلام و باب الرَّحمه .

در شرق ؛ باب النّساء و باب جبرئيل عليه السلام .

در شمال ؛ باب التوسّل يا باب المجيدى . « 3 »

5 / 13 - دوران سعودى

در سال‌هاى آغازين حكومت سعودى ، تعداد درهاى مسجد به 11 رسيد ، يعنى به 5 درِ پيشين 6 در افزوده شد ؛ در شرق ، باب البقيع ، كه مقابل پاى مبارك پيامبر صلى الله عليه و آله و كنار منارهء گنبد سبز است . در شرق ابواب صديق ( سه ورودى ) در شمال ، باب عثمان ، باب عمر بن خطاب ، باب عبدالعزيز و باب ملك سعود .

( 1 ) . سمهودى ، همان ، ج 1 ، ص 692 ( 2 ) . سمهودى ، همان ، ج 1 ، صص 686 تا 698 ، نجفى ، مدينه‌شناسى ، صص 110 و 111 ( 3 ) . سمهودى ، همان ، ج 1 ، صص 698 - 686