الكشكول (كشكول) (با ترجمه روان و فهرست موضوعى) (فارسى) — الصفحة ٧٤٦

نفس

را دارد ، حافظ در اين باره گويد :

چاك خواهم زدن اين دلق ريايى چكنم * روح را صحبت ناجنس عذابى است اليم

عارف رومى نيز بر همين منوال سروده‌است :

در بدن اندر عذابى اى پسر * مرغ روحت بسته با جنس دگر

هر كه را با ضد وى بگذاشتند * اين عقوبت را چو مرگ انگاشتند

مرگ و زندگى

مرگ و زندگى

حكيمى گويد : برترين چيزها سه چيزند : زندگى ، ناتوانى زندگى ، بهتر از زندگى . زندگى در اساس پسنديده‌است . ضعف زندگى در ستايش خواهى است . بهتر از زندگى ، رضاى خدا و رضوان اكبر است .

بهترين كارها هم سه چيز است ، مرگ ، ضعف مرگ و بدتر از مرگ . مرگ در فقر است .

ضعف مرگ در نكوهش ناپسند است . و بدتر از مرگ ، خشم خداى متعال است .

نفس

نفس

حقيقت نفس همان چيزى است كه آدمى با واژه « من » به آن اشاره مىكند . در كتابهاى مشهور ، چهارده ديدگاه در باره‌ى نفس آمده‌است كه عبارت است از :

1 - هيكل محسوسى است كه از آن به بدن تعبير مىشود .

2 - مراد قلب يعنى همان عضو صنوبرى شكل گوشتى است .

3 - مراد دماغ يعنى مغز سر است .

4 - اجزايى غير قابل تجزيه در قلب است ، اين حرف نظام و پيروان اوست .

5 - اعضاى اصلى است كه از منى ايجاد شده‌است .

6 - مراد مزاج است .

7 - همان روح حيوانى است كه قريب به اين حرف سخن كسى است كه آن را جسم لطيف گفته است ، مانند جريان آب در گُل و روغن در كنجد .

8 - مراد آب است .

9 - مراد آتش و حرارت غريزى است .

10 - مراد نَفَس است .

11 - خداى متعال است .

12 - اركان اربعه است .