الكشكول (كشكول) (با ترجمه روان و فهرست موضوعى) (فارسى) — الصفحة ٦٨٢

انواع فقر

گويم

از قصه‌ى من روايتى مىشنوى * از سوز دلم حكايتى مىشنوى

كمال عقل

كمال عقل

در حديث آمده‌است : كمال انسان در كمال عقل اوست ، چرا كه جهنميان نمىگويند اگر روزه مىگرفتيم و نماز مىخوانديم و حج مىكرديم جهنمى نبوديم ، بلكه مىگويند : اگر مىشنيديم و تعقل مىكرديم ، جهنمى نبوديم . لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ ما كُنَّا فِي أَصْحابِ السَّعِيرِ « 1 » .

انواع فقر

انواع فقر

نجم الدين كبرى مىگويد : فقر بر سه قسم است : نياز به خدا ، نياز به خدا و غير خدا ، نياز به غير خدا . رسول خدا صلى الله عليه و آله به بخش اول اشاره كرده و مىفرمايد : فقر افتخار من است

الفقر فخرى

و به دومى اشاره مىكند و مىفرمايد : فقر نزديك است به كفر برسد

كان ان يكون الفقر كفرا

و به سومى اشاره كرده و مىفرمايد : فقر نشانه‌ى سياهى صورت در دنيا و آخرت است .

الفقر سواد الوجه فى الدارين .

سوادالوجه به معناى متعارف است نه معنايى كه نزد صوفيه متصور است و آن به معناى فناى در خداست به حدى كه وجود ظاهرى و باطنى براى سالك باقى نباشد . چنين فنايى در نظر آنها فقر حقيقى است . عارف كاشانى در اصطلاحات به آن پرداخته و ما هم در جلد اول كشكول به آن اشاره كرده‌ايم . البته ممكن است سخن پيامبر را به اين معنا گرفت كه مراد از سواددارين ، فقر كامل است .

گويند

شاها ملكا ، قد فلك را * جز بهر سجود خم نكردى

بر من كه پرستشت بكردم * ور نا كردم ستم نكردى

آن چيست كه از بدى نكردم * وان چيست كه از كرم نكردى

گفتى كه دهم سزاى جرمت * چون وقت رسيد هم نكردى

كمال اسماعيل

تا با لب تو لبم هم آواز نشد * واندر ره وصل با تو دمساز نشد

( 1 ) - ملك ، 10 .