الكشكول (كشكول) (با ترجمه روان و فهرست موضوعى) (فارسى) — الصفحة ٥٨٨

ضرب المَثل

وَ لِيَ نَعْجَةٌ واحِدَةٌ . . . « 1 » ، بحثى نيست كه پوشيده گويى در جاى خود لازم است . همانطور كه از پيامبر نقل است كه فرمود : وقتى از تو پرسيدند : از كجايى ؟ بگو از آب . و نيز سخن ابراهيم عليه السلام كه گفت : بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ . « 2 »

راغب در ذريعه گويد : هركه مىخواهد از همسايگى خدا و توجه به او بهره برد ، چنان كه خدا فرموده فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ « 3 » و پيامبر فرموده

سافروا و تغنموا

مسافرت كنيد تا غنيمت يابيد ، بايستى همه‌ى علومش را زاد خود قرار داده و در هر منزلگاهى به اندازه لزوم از آنها بهره ببرد ، و خوشحال نباشد كه همه چيز هر علم را فهميده‌است . چه اينكه اگر آدمى توان عمر خود را در مسير يك دانش خرج كند باز قعر آن را درك نمىكند و بهره كامل از آن نبرد .

خداوند به ما مىفرمايد : آنان كه حرفها را مىشنوند و برترين آن را مىپذيرند . آنان هدايت يافتگان خدا و صاحبان خرد هستند الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولئِكَ الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ أُولئِكَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ « 4 » ، امير مؤمنان عليه السلام نيز فرموده‌است : علم بسيار است . از هر چيزى نيكوترين آن را برگزين .

حكيمى در اين باره گفته است : درخت كم‌بارى كه ميوه شيرين دهد ، شايسته نكوهش نيست . پس بهتر است در صورتى وارد دانش ديگر شود كه از دانش پيشين به قدر نياز بهره برده‌باشد . خدا مىفرمايد : الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ . . . « 5 » يعنى داخل فن ديگر نمىشوند تا مادامى كه علماً و عملًا آن را تكميل كرده‌باشند .

نيز لازم است دانش مهم‌تر را بر مهم ترجيح دهد . بسيارى از مردم به ترك اصول در پى رسيدن به مقصد هستند .

لازم بر جوينده دانش اين است كه هدف او از هر علمى اين باشد كه به مراحل نهايى آن راه يابد ، و نهايت هر علمى معرفت خداى متعال است و همه‌ى علوم غلامان آن علم هستند و آن علم آقاى آنهاست .

( 1 ) - ص ، 23 . ( 2 ) - انبياء ، 63 . ( 3 ) - ذاريات ، 50 . ( 4 ) - زمر ، 18 . ( 5 ) - بقره ، 121 .