الكشكول (كشكول) (با ترجمه روان و فهرست موضوعى) (فارسى) — الصفحة ٤٩٩

همنشينى

حاجتمندى بليغ ، حاجتى داشت و حاكمى وعده داد نزديك عصر حاجت او را روا كند .

بليغ ظهر آمد . حاكم گفت : مگر نگفتم وقت عصر بيا . حاجتمند گفت : درست است ولى افراط در خواستن بهتر است از سستى كردن .

جامى

اى در اسباب جهان پاى تو بند * مانده از راه بدين سلسله چند

بگسل از پاى خود اين سلسله را * باشد از پى برسى قافله را

قافله پى به مسبب برده * تو در اسباب قدم افشرده

عنكبوت ار نه‌اى از طبع دنى * تار اسباب بهم چند تنى

تا كند روز جهان افروزى * هيچ روزى نبود بىروزى

ياد مىكن كه چسان مادر تو * بود عمرى صدف گوهر تو

داشت بيخواست مهيا خورشت * داد از خون جگر پرورشت

از شكم جا به كنارش كردى * شير صافيش ز پستان خوردى

چون توانا شدى از قوة شير * گشتى از كاسه و خوان قوت پذير

خوردى از مائده‌ى بهروزى * سالها بىغم روزى روزى

غم روزيت چو در جان آويخت * آبت از ديده و از دل خون ريخت

دست تا چون به ميان آوردى * كار خود را به زيان آوردى

در اشعار زير مجالست با مردگان بهتر از مجالست با زندگان دل مرده دانسته شده‌است .

نظامى

زنده دلى از صف افسردگان * رفت به همسايگى مردگان

حرف فنا خواند زهر لوح خاك * روح بقا جست زهر روح پاك

كارشناسى پى تفتيش حال * كرد از او بر سر راهى سؤال

كاين همه از زنده رميدن چراست * رخت سوى مرده كشيده چراست

گفت پليدان بمغاك اندرند * پاكنهادان ته خاك اندراند

مرده دلانند به روى زمين * بهر چه با مرده شوم همنشين

همدمى مرده دهد مردگى * صحبت افسرده دل افسردگى