الكشكول (كشكول) (با ترجمه روان و فهرست موضوعى) (فارسى) — الصفحة ٣٩٤
تفسير آيه ناشئة
معناى ايصال الى المطلوب بوده ، مستند به خدا است و متعدى به مفعول دوم مىباشد ، مانند . . . لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا . . . « 1 » و اگر متعدى به حرف جر شد ، به معناى ارائه طريق بوده و مستند به پيامبر است ، مانند إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ « 2 » ، اين مطلب از اين دو محقق ، به اين دو آيه نقض مىشود كه خداوند در باره‌ى ابراهيم عليه السلام مىفرمايد : فَاتَّبِعْنِي أَهْدِكَ صِراطاً سَوِيًّا « 3 » ، و نيز در باره‌ى مؤمن آل فرعون فرمود : أَهْدِيكُمْ إِلَّا سَبِيلَ الرَّشادِ « 4 »
در آيه اول ، هدايت متعدى به نفس است و به معناى ارائه طريق است و در دومى نيز متعدى به نفس و مستند به غير خداست .
تفسير آيه ناشئة
تفسير آيه ناشئة
فخر رازى از امام سجاد عليه السلام روايت كرده‌است كه مراد از ناشِئَةَ اللَّيْلِ در آيه إِنَّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئاً وَ أَقْوَمُ قِيلًا « 5 » ، ساعت بين مغرب و عشا است .
كسى نزد شريح قاضى آمد و گفت : در باره‌ى كسىكه مرده و پدر و برادرش از وى باقى مانده چه مىگويى ؟ ( وى اين پرسش را چنين مطرح كرد رجل مات و خلف ابوه و اخوه ؟
شريح گفت : ابوه و اخوه در اينجا منصوب هستند و بايد بگويى اباه و اخاه ، سائل گفت : سهم پدر و برادر چه ميزان است و باز اين پرسش را چنين گفت : كم لاباه و لاخاه ) ؟
شريح گفت ، اينجا بايد اباه و اخاه را مجرور كنى چون پس از لام جاره آمده‌است و بگويى كم لابيه و اخيه ، سائل گفت : درست حرف زدن را به من ياد دادى ، گويند اين واقعه هم در ايجاد دانش نحو اثر داشته‌است .
هاى و هويى كن درين بستان كه بر خواهد پريد * مرغ روح از شاخسار عمر تاهى مىكنى
نظامى
خراميدن لا جوردى سپهر * همى گرد برگشتن ماه و مهر
( 1 ) - عنكبوت ، 69 . ( 2 ) - شورى ، 52 . ( 3 ) - مريم ، 43 . ( 4 ) - مؤمن ، 29 . ( 5 ) - مزمل ، 6 .