بدايع الحكم (فارسى) — الصفحة ٥٥

اشاره به اينكه قيام مبدأ در صدق مشتق اعم است از قيام فيه و قيام عنه و قائم به مثل به هريك از اين دو قسم صفت اوست

علم به وجود مجعول بالذات به حضور اشراقى كه منفك نشود از علم به وجود جاعل بالذات به عينه علم به جاعل بالذات بود به حضور اشراقى ، لكن در مرتبهء علم به ذات مجعول بالذات ، و به اندازهء افاضه كه جاعل بالذات را بود در مرتبهء مجعول بالذات ، و به قدر نمايش و جلوه و ظهور او در مرآت ذات او نه در مرتبهء ذات جاعل بالذات و مقام شدت و قوت ذات او در وجود و كمالات وجود ، چنان كه مشاهده آفتاب كه در آسمان است در آينهء مشاهدهء او باشد ، لكن در مرتبهء عكس و نمايش او در آن آينه ، نه در مرتبهء ذات او كه در آسمان باشد ، پس هركس كه آن عكس را در آينه مشاهده كند گويد كه آفتاب را ديده‌ام ، و اين سخن را بر سبيل حقيقت گويد ، نه به طريق مجاز ، و حال آنكه وجه و عكس و نمايش آفتاب از براى او مشاهد بود ، نه هويت خاصّهء آفتاب با آن عظمت كه او را در مقام خود ( 60 ) بود .

اشاره به اينكه قيام مبدأ در صدق مشتق اعم است از قيام فيه و قيام عنه و قائم به مثل به هريك از اين دو قسم صفت اوست

اشاره به اينكه قيام مبدأ در صدق مشتق اعم است از قيام فيه و قيام عنه و قائم به مثل به هريك از اين دو قسم صفت اوست

از اينجا ظاهر « 1 » مىشود كه كلام سلطان اولياء ، و قطب اول خلافت و خاتم اوصياء عليه الاف التحية و الثنا ، كه فرموده‌اند : « توحيده تمييزه عن خلقه و حكم التمييز بينونة صفة لا بينونة عزلة « 2 » » تواند كه اشاره باشد به اين معنى كه وجودات اشياء به حسب ذات صفات حقند ، از آن جهت كه مفاض بالذات او باشند . زيرا كه مفاض بالذات عين ربط بود ، و ربط به نفس ذات قائم به مرتبط اليه و صفت معنى قائم به غير بود ،

( 1 ) - ج و چا « ظاهر و منكشف » ( 2 ) - احتجاج طبرسى 201