بدايع الحكم (فارسى) — الصفحة ٣٧

اشاره به اينكه نفس را نسبت به صور علميهء ذهنيه نحوى از خلاقيت به معنى مطلق اقتضا حاصل است

و خارجيت فردى از سنخ حقيقت وجود بود . پس هر وجود خارجى جهت ذاتش به عينها جهت خارجيت ، و هر وجود ذهنى جهت ذاتش عين جهت ذهنيت باشد « 1 »

بيان آنكه حقيقت واجب الوجود در مدركى از مدارك به علم حصولى ارتسامى درنيايد

بيان آنكه حقيقت واجب الوجود در مدركى از مدارك به علم حصولى ارتسامى درنيايد

و چون اين مطالب منكشف گرديد گوئيم : كه ذات حق اول - جلّ جلاله - محال باشد كه در مدركى ( 42 ) از مدارك حتى در ذات مقدس او به علم حصولى ارتسامى حاصل شود ، زيرا كه محقق گرديد كه حقيقت او - جل جلاله - وجود صرف خارجى باشد . پس اگر در مدركى از مدارك به علم حصولى ارتسامى درآيد ، لازم آيد كه جهت ذاتش كه به عينها جهت خارجيت و عينيت و حيثيت ترتب آثار مطلوبه بود ، منقلب شود به جهت ذاتيّت و ظليّت و حيثيت عدم ترتب آثار و انقلاب شىء به تمام ذات به شىء ديگر ، و انخلاع شىء از ذات و ذاتى خود ، با فرض وضع ذات او خلاف فرض بود نظر به فرض ، و خلاف واقع باشد به حسب واقع . پس آنچه در مدركى از مدارك حاصل شود ، واجب الوجود نبود ، بلكه ممكنى از ممكنات باشد .

و لنعم ما قيل :

و لنعم ما قيل :

آنچه پيش تو غير آن ره نيست * غايت فكر تست اللّه نيست

اشاره به اينكه نفس را نسبت به صور علميهء ذهنيه نحوى از خلاقيت به معنى مطلق اقتضا حاصل است

اشاره به اينكه نفس را نسبت به صور علميهء ذهنيه نحوى از خلاقيت به معنى مطلق اقتضا حاصل است

و از معدن ولايت نيز وارد شده است : كلّما ميّزتموه بأوهامكم فى ادقّ معانيه فهو مخلوق لكم مردود اليكم . و اين كلام


( 1 ) - ج « عين همه جهت ذهنيت باشد » و ب « پس هر وجود خارجى جهت ذاتش عين جهت ذهنيت باشد » ( جمله ناقص و افتادگى دارد ) .