بدايع الحكم (فارسى) — الصفحة ٢١٤

اشاره به اينكه اجمال و تفصيل يعنى صورت مجمله وحدانيه و صور مفصله متكثره اجزا در ماهيات دليل بود بر اصالت وجود

ذاتيات خود را به تقرر ماهوى نيز به وساطت وجود باشد ( 241 ) وساطتى در ثبوت ، زيرا كه تقرر ماهيت به تقرّر ماهوى

اشاره به اينكه وجدان ماهيات ذاتيات خود را نيز دليل باشد بر اصالت وجود

اشاره به اينكه وجدان ماهيات ذاتيات خود را نيز دليل باشد بر اصالت وجود

نيز پس از تقرر وجود بود ، اگرچه در ظرف اعتبار و تحليل و تفكيك و تعريهء عقل بود كه ماهيت را از وجود جدا كند ، و عارى از وجود ملاحظه كند ، زيرا كه تعريه از وجود در ظرف اعتبار به عينه تخليط به وجود باشد ، چه اعتبار عقل نوعى از ادراك بود و ادراك از عوارض وجود ، و عوارض وجود - چنان كه مذكور شد در جواب از سؤال اول ، و در اين جواب نيز به اندك تغييرى مذكور خواهد گرديد - به حسب حقيقت عين وجود باشند ، و همچنين در ماهيات مركبه صورت اجماليه محدود در عقل و صورت وحدانيته اجزاء در خارج مأخذ برهانى بود بر اصالت وجود ، به اين معنى كه وجود را فردى واقعى باشد ، زيرا كه سنخ ماهيات و مفاهيم به حسب ذات به عزلت متباين باشند و متشتت و متفرق ، پس هيچ مفهوم جهت جمع مفاهيمى ديگر نتواند شد ، پس اگر مفهومى در عقل به نحو اجمال ملحوظ شود ، عقل به

اشاره به اينكه اجمال و تفصيل يعنى صورت مجمله وحدانيه و صور مفصله متكثره اجزا در ماهيات دليل بود بر اصالت وجود

اشاره به اينكه اجمال و تفصيل يعنى صورت مجمله وحدانيه و صور مفصله متكثره اجزا در ماهيات دليل بود بر اصالت وجود

قوهء محلله كه او را بود تواند كه او را به مفاهيمى كه در او مطوى باشد منحل كند ، همچون محدود كه عقل پس از ملاحظهء تفصيليه اجزاى حدّ به او منتقل شود ، و او را به نحو اجمال ملاحظه كند ، و تواند كه او را به اجزاى حد منحل كند ، و يا در خارج به صورت وحدانيّه موجود باشد ، همچون بسايط خارجيه مثل سواد ، بلكه مركبات خارجيه نيز مثل ياقوت كه مشتملند بر ما به الاشتراك ( 242 ) جنسى و ما به الامتياز فصلى ، برهانى بود بر اينكه وجود