بدايع الحكم (فارسى) — الصفحة ١٠٩

اشاره به معنى الا الى اللّه تصير الامور

مقصود از خلق غايتى بود كه وجود او محال باشد ، و چون در علم الهى بمعنى اعم كه مسمّى به علم كلّى ( 115 ) و فلسفهء كليه و فلسفهء اولى مىباشد . براهين قاطعه قائم بود بر اينكه غايت وجود هر شىء به عينها فاعل او باشد ، پس غايت وجود مكانى

اشاره به اينكه چنان كه فاعل وجود امكانى كسب قوت و شدت و عدت و مدت غيرمتناهى بود غايت او نيز غيرمتناهى مىباشد .

اشاره به اينكه چنان كه فاعل وجود امكانى كسب قوت و شدت و عدت و مدت غيرمتناهى بود غايت او نيز غيرمتناهى مىباشد .

بما هو وجود امكانى على الاطلاق به عينها فاعل او بود « هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ » لازم باشد كه چنان كه فاعل وجود امكانى به ما هو وجود امكانى به حسب شدت و مدت و عدت غيرمتناهى بود ، غايت وجود او نيز به حسب شدت و مدّت و عدت غيرمتناهى باشد . پس در سير استكمالى صعودى وجودى امكانى ، ختم وجود امكانى به به دو وجود امكانى متصل شود . « دَنا فَتَدَلَّى

اشاره به اينكه در سير عابد حقيقى شهود آخريت مبدأ اعلا راى به عينه شهود اوليت او باشد .

اشاره به اينكه در سير عابد حقيقى شهود آخريت مبدأ اعلا راى به عينه شهود اوليت او باشد .

فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ » و چون ختم به به دو متصل شود ، و انتها به ابتدا متحد آيد ، و جهت آيتيّت و حكايتيت به منتهاى قوت و شدت رسد ، تعيّن ابتدائيّت و انتهائيت در مشاهدهء سالك عارف كه عابد حقيقى بود محو گردد ، و حكم آيت و حكايت در حكم ذى الآيه ، و محكى عنه فانى شود ، و جز مشاهدهء معبود حقيقى در مشهد شهود عابد حقيقى باقى نماند . و شايد كه قول خداوند - جل و علا - « أَوْ أَدْنى » در اين آيهء شريفه اشاره به اين مرتبه از محو و فنا بود ، و معبود حقيقى به عينه فاعل وجود امكانى به ما هو وجود امكانى

اشاره به معنى الا الى اللّه تصير الامور

اشاره به معنى الا الى اللّه تصير الامور

على الاطلاق بود ، پس در سير تام وجود امكانى غايت الغايات همان فاعل كل باشد ، و فاعل كل حق اول و مبدأ اعلى بود ؛ أَلا إِلَى اللَّهِ تَصِيرُ الْأُمُورُ إِنَّا لِلَّهِ