المباحث الأصولية (فارسى) — الصفحة ٨٩

جواب مشهور از انتقاد مذكور

در موردى كه مطلق ومقيّدى وارد شوند يا در اثبات ونفى مختلف بوده يا بأهم موافق مىباشند .

مثال اوّل همچون : اعتق رقبة ولا تعتق رقبة كافرة .

در اينفرض بدون ترديد مطلق را بايد بر مقيّد حمل نمود وآنرا بقرينه مقيّد ، تقييد نمود .

مثال دوّم مانند : اعتق رقبة واعتق رقبة مؤمنة .

در اينفرض بين أرباب أصول اختلاف است ، مشهور گفته‌اند :

مطلق را بايد بر مقيّد حمل نمود ودليلشان اينستكه :

حمل ، جمع بين دليلين بوده والجمع مهما أمكن أولى من الترك .

بر دليل مشهور انتقاد شده وشرح آن چنين است :

جمع بين مطلق ومقيّد منحصر باين نيست كه مطلق را بر مقيّد حمل كنيم ، بلكه طريق ديگرى وجود دارد وآن اينستكه ، مقيّد را بر استحباب حمل كنيم .

مشهور گفته‌اند :

اين انتقاد صحيح نبوده ، بلكه متعيّن است كه مطلق را بر مقيّد حمل كنيم ، زيرا حمل مطلق بر مقيّد مستلزم تصرّف در معناى لفظ نبوده بلكه در وجه معنا