المباحث الأصولية (فارسى)
- المؤلف: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
- الوفاة: 1424
- القسم: أصول الفقه عند الشيعة
- الناشر: مولف - قم
فهرس الكتاب
- [ پيشگفتار ]
- [ علم أصول ]
- تعريف علم أصول
- غرض از أصول
- موضوع علم أصول
- [ بخش أول : مباحث ألفاظ ]
- ( باب ألفاظ )
- بحث اوّل [ در بيان حقيقت ومجاز ]
- فرق بين حقيقت وموضوع له
- بحث دوّم علائم حقيقت ومجاز
- بحث سوّم فائده بحث از حقيقت ومجاز
- تبصره
- بحث چهارم نوع قرينه در مجاز
- بحث پنجم تعريف مشترك وتقسيم آن
- بحث ششم حكم مشترك لفظي وقرينه آن
- بحث هفتم حقيقت شرعيّه ومتشرّعه
- نتيجة وثمره
- ( باب وضع )
- بحث اوّل در تقسيم وضع
- بحث دوّم انحاء وضع
- بحث سوّم واضع كيست ؟
- بحث چهارم صحيح وأعم
- باب عبادات
- ادلّه صحيحىها
- ادلّه اعمىها
- باب معاملات
- نتيجة وثمره اختلاف
- بطلان ثمره مذكور
- بحث پنجم استعمال لفظ در بيش از يك معنا
- دليل مشهور
- نظر مؤلّف
- ( باب مشتق )
- بحث اوّل مقصود از مشتق
- بحث دوّم معناى مشتق
- بحث سوّم موضوع له در مشتقّ
- محلّ خلاف
- ثمره نزاع
- ( باب أوامر )
- بحث اوّل [ مادّه امر ]
- بحث دوّم [ صيغه امر ]
- بحث سوّم [ شك در تعبدي وتوصلى بودن مأمور به ]
- بحث چهارم [ أصل در امر ، واجب نفسي تعييني عيني است ]
- بحث پنجم [ مدلول امرى كه بدنبال حظر باشد ]
- بحث ششم [ امر بر مره دلالت دارد يا بر تكرار ]
- بحث هفتم [ امر بر فور دلالت دارد يا بر تراخى ]
- بحث هشتم مبحث اجزاء
- مقام اوّل
- مثال اوّل
- مثال دوّم
- مقام دوّم
- مثال مأمور به بأمر ظاهري
- تفصيل در مسئله اتيان بمأمور به بأمر ظاهري
- بحث نهم مبحث مقدّمه واجب
- مقدّمهء اوّل [ اين بحث از مسائل أصولي است يا فقهى ]
- مقدّمه دوّم [ اقسام مقدمه ]
- 1 - مقدّمه داخلي ومقدّمه خارجي
- 2 - مقدّمه عقلية ومقدّمه شرعيه ومقدّمه عاديّه
- 3 - مقدّمه وجود ومقّدمه صحّت ومقدّمه وجوب ومقدّمه علم
- 4 - مقدّمه مقارن ومقدّمه متقدّم ومقدّمه متأخّر
- تبصره
- مقدّمه سوّم تقسيم واجب
- 1 - واجب مطلق وواجب مشروط
- 2 - واجب معلّق وواجب منجّز
- رأى مرحوم شيخ أعظم در واجب معلّق
- منشاء فرمايش شيخ أعظم عليه الرّحمه
- توضيح
- 3 - واجب نفسي وغيرنفسى
- تنبيه ( 1 )
- تنبيه ( 2 )
- تنبيه ( 3 )
- 4 - واجب اصلى وتبعي
- تبصره
- مختار مؤلّف در مقدّمه واجب
- دليل بر تلازم
- تتميم مبحث
- بحث دهم مبحث ضدّ
- مقدّمه اوّل [ مقصود از « اقتضاء » ]
- مقدّمه دوّم [ دلالت امر بشئ بر نهى از ضدّ از باب دلالت تضمّن است ]
- مقدّمه سوّم [ ثمره نزاع ونتيجة اين بحث ]
- تنبيه ( 1 )
- شرح قانون ترتّب
- تنبيه ( 2 )
- بحث يازدهم متعلّق أوامر
- بحث دوازدهم حكم امر بعد از نسخ وجوب
- بحث سيزدهم واجب موقّت وواجب غيرموقّت
- تفصيل
- واجب مضيّق وواجب موسّع
- تنبيه ( 1 )
- تنبيه ( 2 )
- بحث چهاردهم حكم امر به امر
- بحث پانزدهم حكم تكرار امر
- ( باب نواهى )
- بحث اوّل موضوع له نهى بحسب مادّه
- بحث دوّم دلالت نهى وعدم دلالت آن بر مرّه وتكرار
- بحث سوّم مبحث اجتماع امر ونهى
- مقدّمه اوّل [ تبيين موضوع ومحلّ بحث ]
- مقدّمه دوّم [ مقصود از « واحد » ]
- مقدّمه سوّم [ ايجاب وتحريم از دليل لفظي است يا از دليل غير لفظي ]
- مقدّمه چهارم [ تمام اقسام ايجاب وتحريم در اين بحث داخلند ]
- مقدّمه پنجم [ لزوم بحث در دو باب علم كلام ]
- توضيح
- مقدّمه ششم [ وقوع نزاع بين قائلين بامتناع وبجواز اجتماع امر ونهى على المبنيين ]
- مقدّمه هفتم [ افتراق بين باب تعارض وتزاحم ]
- مقدّمه هشتم [ حكم صور اتيان فرد مجمع العنوانين توسط مكلف ]
- مختار مؤلّف در مسئله اجتماع امر ونهى ودليل بر آن
- ادلّه قائلين بجواز اجتماع
- [ دليل اوّل اجتماعىها ]
- جواب از دليل اوّل اجتماعىها
- دليل دوّم اجتماعىها
- جواب از دليل دوّم اجتماعىها
- تنبيه ( 1 )
- تنبيه ( 2 )
- تنبيه ( 3 )
- تنبيه ( 4 )
- 1 - دلالت نهى بر مدلولش از دلالت امر بر آن أقوى مىباشد ،
- جواب از استدلال مذكور
- 2 - دفع مفسده از جلب منفعت أولى است .
- جواب
- 3 - استقراء مقتضى است در مقام دوران نهى بر امر مقدّم باشد ،
- جواب
- بحث چهارم دلالت نهى بر فساد وعدم آن
- مقدّمه اوّل [ فرق اين بحث با بحث اجتماع امر ونهى ]
- مقدّمه دوّم [ نهى تنزيهي وكراهى نيز مناطا در بحث داخلند ]
- مقدّمه سوّم [ پيرامون منهى عنه ]
- مقدّمه چهارم [ مورد بحث ، أموري استكه قابليّت براي اتّصاف به صحّت وفساد را دارند ]
- مقدّمه پنجم [ إضافي ونسبى بودن صحّت وفساد ]
- مقدّمه ششم [ صحّت از نظر متكلّم در عبادات وصف إضافي است ]
- مقدّمه هفتم [ اصلى كه بتوان در مورد شكّ بآن اعتماد نمود وجود ندارد ]
- مقدّمه هشتم [ پيرامون متعلّق نهى ]
- ورود به بحث
- مقام اوّل نهى در عبادات
- مقام دوّم نهى در معاملات
- تنبيه
- ( باب مفاهيم )
- بحث اوّل تعريف مفهوم
- بحث دوّم تقسيم مفهوم
- تنبيه
- بحث سوّم مفهوم شرط
- دليل قائلين به ثبوت مفهوم در جمله شرطيّه
- جواب از دليل قائلين به ثبوت مفهوم
- ادلّه منكرين مفهوم در جملات شرطيّه
- جواب محقّق خراساني از دليل اوّل منكرين
- جواب از استدلال دوّم منكرين مفهوم
- جواب از استدلال سوّم منكرين مفهوم
- خلاصه بحث ومختار مؤلّف
- تنبيه ( 1 )
- تنبيه ( 2 )
- وجه اوّل [ تخصيص مفهوم هر يك به منطوق ديگرى ]
- وجه دوّم [ صرفنظر از مفهوم هر دو ]
- وجه سوّم [ اطلاق شرط در هركدام مقيّد به ديگرى است ]
- وجه چهارم [ شرط ، قدر مشترك بين دو خفاء مىباشد ]
- ترجيح برخى از وجوه بر بعضي ديگر
- بحث چهارم مفهوم وصف
- بحث پنجم مفهوم غايت
- بحث ششم مفهوم لقب وعدد
- ( باب عموم وخصوص )
- بحث اوّل تعريف عموم وخصوص
- بحث دوّم وضع ألفاظ عموم
- بحث سوّم حجّيّت عام مخصّص در باقي
- دليل اينقول
- جواب از دليل مذكور
- وجه مجمل نبودن عام بعد از تخصيص
- بحث چهارم اجمال مخصّص وسرايت وعدم سرايتش به عام
- تبصره
- بحث پنجم جواز وعدم جواز تمسّك بعام قبل از فحص از مخصّص
- تنبيه
- بحث ششم كلام در خطابات شفاهى
- مختار مؤلّف
- بحث هفتم ثمره ونتيجة بحث مذكور
- بحث هشتم حكم ضميري كه به بعضي از افراد عام رجوع مىكند
- مثال
- مختار مؤلّف
- بحث نهم جواز وعدم جواز تخصيص عام به مفهوم مخالف
- بحث دهم حكم استثنائي كه بدنبال جمل متعدّد مىآيد
- مختار مؤلّف
- بحث يازدهم جواز وعدم جواز تخصيص قرآن به خبر واحد
- بحث دوازدهم صور متصوّره بين عام وخاصّ
- بحث سيزدهم ثمره بين تخصيص ونسخ
- باب ( مطلق ومقيّد )
- بحث اوّل [ تعريف مطلق ]
- بحث دوّم ألفاظ مطلق
- تنبيه
- بحث سوّم حمل مطلق بر مقيّد
- نقد بر دليل مشهور
- جواب مشهور از انتقاد مذكور
- جواب از جواب مشهور
- تنبيه
- تبصره
- ( باب مجمل ومبيّن )
- تنبيه
- بخش دوّم : ادلّه عقليّه
- باب اوّل قطع واحكام آن
- بحث اوّل تقسيم قطع
- شرح اقسام پنجگانه قطع
- تنبيه فرق قطع طريقي با قطع موضوعي
- فرق ديگر
- بحث دوّم تجرى وحكم آن
- محل نزاع
- مختار مؤلّف
- بحث سوّم موافقت عمليّه وموافقت التزاميّه
- بحث چهارم كلام در قطع قطّاع
- بحث پنجم كلام در قطع اجمالي
- مقام اوّل اثبات تكليف بواسطة علم اجمالي
- اشكال
- جواب
- مقام دوّم سقوط تكليف بواسطة علم اجمالي بامتثال
- فراز اوّل امتثال اجمالي با امكان امتثال تفصيلي
- فراز دوّم امتثال اجمالي با عدم امكان امتثال تفصيلي
- باب دوّم ظنّ واحكام آن
- بحث اوّل امكان تعبد به ظنّ
- بحث دوّم موارد وقوع تعبّد بظنّ در شرع أنور
- 1 - حجّيت ظواهر
- 2 - حجّيت قول لغوى
- نظريّهء مؤلّف
- 3 - حجّيت اجماع منقول
- مقدّمه اوّل [ وجه اعتبار وحجّيت اجماع ]
- مقدّمه دوّم [ اقسام نقل اجماع ]
- مقدّمه سوّم [ نقل سبب ومسبب در اجماع توسط ناقل ]
- تبصره
- خلاصه بحث
- تنبيه
- 4 - حجّيت شهرت
- جواب منكرين حجّيت شهرت از ادلّه قائلين به حجّيت
- 5 - حجيّت خبر واحد
- استدلال منكرين حجيّت خبر واحد
- جواب قائلين به حجّيت خبر واحد از استدلال منكرين
- استدلال مشهور
- تقريب استدلال
- اشكال
- جواب
- اشكال ديگر
- توضيح
- تقريب استدلال
- جواب از استدلال اوّل
- جواب از استدلال دوّم وسوّم
- تقريب استدلال
- جواب از استدلال به آية كتمان
- تقريب استدلال
- تقريب استدلال
- جواب از استدلال مذكور
- بحث سوّم دليل بر حجّيت مطلق ظن
- نظريّه مؤلّف
- باب شك وشرح أصول عمليّه
- [ اقسام أصول عمليه ]
- 1 - برائت
- 2 - احتياط
- 3 - تخيير
- 4 - استصحاب
- بحث اوّل مجارى أصول عمليّه
- بحث دوّم وجه حصر أصول عمليّه در چهار أصل مذكور
- بحث سوّم فرق بين أصل ودليل
- بحث چهارم موضوع أصول
- بحث پنجم شرح نسب چهارگانه بين دو دليل
- 1 - ورود
- 2 - تخصّص
- 3 - حكومت
- 4 - تخصيص
- تبصره
- بحث ششم نسبت بين أصل ودليل
- بحث هفتم شبهات حكميّه وشبهات موضوعيّه
- اقسام شبهه حكميّه
- بحث هشتم مبحث برائت
- حكم شبهات تحريميّه
- ادلّه اصوليون
- تقريب استدلال
- ادلّه اخبارىها
- تقريب استدلال
- جواب اصوليون از أدله اخبارىها
- شبهه موضوعيه تحريميّه
- شبهه حكميه وجوبيه
- شبهه حكميه دوران امر بين محذورين
- تنبيهات
- توضيح
- جواب از اشكال مذكور
- بحث نهم مبحث اشتغال
- مقام اوّل دوران امر بين متباينين
- تنبيهات
- مقام دوّم دوران امر بين أقل وأكثر
- تنبيهات
- بحث دهم شرائط عمل به أصول
- تبصره
- بحث يازدهم شرح قاعده لا ضرر
- 1 - مدرك قاعده لا ضرر وشرح آن
- 2 - دلالت ومفاد قاعده لا ضرر
- 3 - نسبت لا ضرر با ادلّه ديگر
- باب استصحاب
- بحث اوّل تعريف وحقيقت استصحاب
- بحث دوّم شرح مسئله أصولي يا فرعى بودن استصحاب
- بحث سوّم أركان استصحاب
- بحث چهارم ادلّه حجّيت استصحاب
- تقريب استدلال
- سؤال
- جواب
- تقريب استدلال
- تقريب استدلال
- تقريب استدلال
- بحث پنجم احكام وضعي وكلام در آنها
- تنبيهات
- استصحاب كلّى قسم اوّل
- استصحاب كلّى قسم دوّم
- استصحاب كلّى قسم سوّم
- تبصره
- تذكّر
- دليل حجّت نبودن أصل مثبت
- مثال
- تكميل
- 1 - مقام اوّل اعتبار بقاء موضوع
- 2 - مقام دوّم عدم وجود اماره معتبره
- بحث ششم حكم تعارض استصحاب با أصول ديگر
- بحث هفتم حكم تعارض بين استصحابين
- بحث هشتم حكم تعارض استصحاب با قواعد
- مبحث تعادل وتراجيح
- بحث اوّل تعريف تعادل ( تعارض )
- بحث دوّم فرق تعارض با تزاحم
- بحث سوّم حكم دو دليل متعارض
- بحث چهارم اكتفاء به مرجحات منصوصه وتعدى از آنها
- بحث پنجم حكم اشتباه وعدم تميّز ظاهر از اظهر
- بحث ششم حكم تعارض بين بيش از دو دليل
- بحث هفتم [ مزاياى مرجحات ]
- مبحث اجتهاد وتقليد
- بحث اوّل اقسام اجتهاد
- مسئله اوّل امكان تجزى
- مسئله دوّم حجّيت اجتهاد متجزى
- مسئله سوّم حجّيت اجتهاد متجزى در حق ديگران
- تنبيهات
- بحث دوّم تقليد
- بحث سوّم تقليد اعلم ودليل آن
- بحث چهارم عدم جواز تقليد از ميّت
- فهرست موضوعات ومطالب