المباحث الأصولية (فارسى) — الصفحة ٦٤

تنبيه

بحث دوّم تقسيم مفهوم

بحث دوّم تقسيم مفهوم

مفهوم بر دو قسم است :

1 - مفهوم موافق .

2 - مفهوم مخالف .

مفهوم موافق آنستكه ، معناى مستفاد از منطوق از حيث سلب يا ايجاب با منطوق متّحد باشد مانند :

فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ .

منطوق اين عبارت سلبى است ، يعنى به پدر ومادر أف مگو .

ووقتي شخص حق نداشته باشد به والدين خود « أف » يعنى كلمه‌اى كه ايجاد كراهت كند بگويد بطريق أولى زدن وفحش دادن بايشان جايز نيست ، پس ميتوان گفت مفهوم موافق عبارت مذكور :

لا تضربهما يا لا تشتمهما مىباشد .

وهمانطوريكه ملاحظه ميشود اين مفهوم نيز همچون منطوق سالبه است .

قابل توجّه آنكه بچنين مفهومي اصطلاحا فحوى ومفهوم اولويّت نيز مىگويند .

مفهوم مخالف آنستكه ، معناى مستفاد از حيث سلب وايجاب با منطوق متّحد نباشد ، مانند دو مثاليكه گذشت .

تنبيه

تنبيه

در السنة اصوليّون رائج است كه ميفرمايند : فلان مفهوم حجّت است يا حجّت نيست .