انوار جليه در كشف اسرار حقيقت علويه (فارسى) — الصفحة ٧٥
تفريع الهى و برهان عرشى بيان عرشى در توحيد واجب الوجود بالذات
المبين « 1 » و هو نور الانوار و سرّ الاسرار كما ورد فى الآثار « فَاعْتَبِرُوا يا أُولِي الْأَبْصارِ « 2 » لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ » . *
تفريع الهى و برهان عرشى بيان عرشى در توحيد واجب الوجود بالذات
تفريع الهى و برهان عرشى بيان عرشى در توحيد واجب الوجود بالذات
از آن انوار ساطعه و اشراقات لامعه منكشف مىشود در نزد صاحبان عقول سليمه و فطرتهاى صحيحه حقّيت و حقيقت توحيد به معناى « لا شريك له فى وجوب الوجود » يعنى : « شريك نيست حقيقت و ذات مبدء اعلى را در وجوب وجود » كه عبارت از تأكّد وجود است .
بيان انكشاف آن است كه : بر تقدير تعدد ، در ذات واجب الوجود بالذات هريك داراست از وجود و كمالات وجود ، همهء آنچه را كه ديگرى دارد يا نه ؟
در صورت اول اثنينيّت و تعدد ، مرتفع مىشود و در صورت دوم ، هر دو محدود و مركب مىباشند ، زيرا كه حيثيت فقدان محال است اينكه حيثيت وجدان باشد .
خواهى بگو : لازم مىآيد كه هيچيك واجب الوجود من جميع الجهات نباشند ، بلكه در ذات هريك ، جهت امكانى يا امتناعى ، ثابت مىشود .
و بسوى اين برهان محكم البنيان اشاره است در فقره اول حديث « فرجه » كه از صادق آل محمد ( عليه السّلام ) مروى است . و در كتاب لمعات الهيه به استيفاى تمام ، آن حديث شريف را شرح نمودهام .
اخذ كن اين حجت شديد الاركان را و غنيمت شمار كه اعلى و اجلاى براهين توحيد است .
و شبههء منسوبهء به « ابن كمونه » را اصلا ، ورودى به اين برهان نيست ، تا محتاج به جواب باشد .
و در همان كتاب يازده برهان محكم البنيان بر توحيد به اين معنى اقامه نمودهام ،
( 1 ) . سورهء تكوير ( 81 ) ، آيهء 23 . ( 2 ) . سورهء حشر ( 59 ) ، آيهء 2 .