انوار جليه در كشف اسرار حقيقت علويه (فارسى) — الصفحة ٢٧٩

بيان موت ارادى به خلع جهات امكان و اجابت خطاب الهى

دو قسم اول را به استيفاى تمام بيان نمودم . و اما مرگ ارادى ، پس عبارت است از ارتفاع ماديّت و هواجس نفسانيّه و تعلقات حسّيه و ملكات خسيسه و دواعى وهميّه و لذات جسمانيه ، به تلبس به انوار عقليه و لمعات روحانيه و ملكات فاضله و اخلاق حسنه ، به جهت رياضات علميه ، يعنى انظار عقليه و افكار روحانيه و رياضات عمليه ، يعنى مجاهدات نفسانيه و اعمال بدنيه مطابق قوانين شرعيه و نواميس الهيه ، و توجه تام به بارگاه احديّت و انجذاب كلى به حضرت ربوبيت و انقطاع تمام به فياض على الاطلاق .

پس موت ارادى در حقيقت زوال نقصانات و تعيّنات و حصول كمالات و فضايل است . خواهى بگو : فناى نشأتى و حصول نشأت ديگر ، خواهى بگو خروج از جهت قوه‌اى و حصول جهت فعليتى به جهت رياضات علميه و عمليه ، و امتثال اوامر شرعيه و نواميس الهيه . پس در صورت ارادى ، تخليه لازم و تحليه واجب و تزكيه حاصل و تبصره ثابت است بسوى اول اشاره است در كلام مجيد خداوند حميد :

« قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها » « 1 » « فاتقوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ » « 2 » « وَ جاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ » « 3 » و بسوى دوم اشاره است در كلام خاتم رسالت ( صلى اللّه عليه و آله ) : « تخلقوا باخلاق - اللّه » و بسوى هردو اشاره است كلام معجز نظام : « وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ يُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ » ، « 4 » و « فَمَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صالِحاً وَ لا يُشْرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَداً » « 5 » ، « وَ مَنْ يَتَّقِ - اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ » « 6 » .

و حديث شريف « موتوا قبل ان تموتوا » كه از مشكات نبوت وارد ، و حديث شريف « الناس نيام فاذا ماتوا انتبهوا » كه از مشكات ولايت وارد است .

يعنى : بميريد به مرگ اختيارى پيش از آنكه بميريد به مرگ اضطرارى ، و مردم در خواب غفلتند ، پس وقتى كه مىميرند متنبّه مىشوند .

( 1 ) . سورهء شمس ( 91 ) ، آيهء 9 . ( 2 ) . سورهء آل عمران ( 3 ) ، آيهء 102 . ( 3 ) . سورهء حج ( 22 ) ، آيهء 78 . ( 4 ) . سورهء بقره ( 2 ) ، آيهء 282 . ( 5 ) . سورهء كهف ( 18 ) ، آيهء 110 . ( 6 ) . سورهء طلاق ( 65 ) ، آيهء 2 و 3 .