انوار جليه در كشف اسرار حقيقت علويه (فارسى) — الصفحة ١٩٠

در بيان آنكه محل تابش انوار الهيّه مقام غيب ناطقهء انسانى و قوا و حواس غيبى آن مىباشد نه حواس جزئى كه خود حجاب و حائل و مانع‌اند

آن است كه سابقا بيان نمودم كه نفس شريف انسانى در حدّ ذات ، وراى اين حواس است .

يعنى بصرش عين ذات ، و ذاتش عين بصر است .

چنان كه در صحيفهء الهيه از براى اشاره به اين لطيفهء الهيه فرموده‌اند : « فَإِنَّها لا تَعْمَى الْأَبْصارُ وَ لكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ » « 1 » ، « خَتَمَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ وَ عَلى سَمْعِهِمْ وَ عَلى أَبْصارِهِمْ » « 2 » .

يعنى : « چشمهاى ظاهر ايشان كور نيست ، و ليكن چشمهاى دل ايشان كور است ، مهر زده است خداوند بر دلهاى ايشان و بر گوشهاى ايشان و بر چشمهاى ايشان » .

و نسبت اين قوا ، و حواس روحانى ذاتى ، نسبت فرع به اصل و نسبت پرتو به آفتاب است .

و مادامى كه حجاب التفات به اين نشأت فانى باقى است ، اين حواس در مواضع متفرقهء خود باقى ، و ادراك هريك مقصور بر عالم شهادت ، و بر مدركات خاصهء خود مىباشد .

زيرا كه تعلقات اين نشأت حجب و استارند از رجوع اين فروع به اصول خود ، و از اتحاد اين عكوس به ذوات خود مگر هنگام مرگ طبيعى ، يا ارادى كه عبارت است از انقطاع تعلقات اين نشأت ، و ارتفاع حجب ، و استار عالم شهادت .

و در نزد خواب كه برادر مرگ است ، اين فروع به اصول خود راجع ، و با ذات خود ، كه قلب شريف انسانى يعنى نفس ناطقهء قدسيه است ، متحد مىشوند .

پس مىبيند به آنچه كه مىشنود ، و مىشنود به آنچه كه مىبيند و مىبويد به آنچه كه مىچشد ، و مىچشد به آنچه كه مىبويد ، و هكذا .

پس همچنان‌كه نفس شريف انسانى ، به اين حواس ظاهرى فرقى ، مدرك موجودات عالم حس و عالم شهادت است ، به آن حواس باطنى ذاتى ، مدرك

( 1 ) . سورهء حج ( 22 ) ، آيهء 46 . ( 2 ) . سورهء بقره ( 2 ) ، آيهء 7 .