انوار جليه در كشف اسرار حقيقت علويه (فارسى) — الصفحة ١٨٠

بيان معنى عام براى وحى و الهام و استشهاد به كلمات ملكوتى صادر از مصدر تاله

به اعتبار مشاهدهء ملك و عدم مشاهدهء آن است .

پس تفاوت نيست در ميانهء وحى و الهام ، مگر به اعتبار شدت و ضعف و كمال و نقصان . . . » .

تمام شد ملخّص كلام آن محقق اگرچه بعضى از اين مطالب را سابقا بيان نموده بودم ، و ليكن چون بر تحقيقات شريفه و دقايق لطيفهء ديگر مشتمل بود به اين بسط و تفصيل نقل نمودم .

اشراق و تنبيه

اشراق و تنبيه

بيان معنى عام براى وحى و الهام و استشهاد به كلمات ملكوتى صادر از مصدر تاله

بيان معنى عام براى وحى و الهام و استشهاد به كلمات ملكوتى صادر از مصدر تاله

بدان‌كه از براى هريك از وحى و الهام معنايى است اعم از آن دو معناى مذكور .

در كتاب صراح اللغة مذكور است كه وحى ، نامه و اشاره و پيغام و در دل - افكندن و سخن پوشيده را گويند ، و الهام در دل افكندن است .

و آنچه كه در دل افكند خداى گفته مىشود « ألهمه اللّه و أستلهمت اللّه » و وحى به معناى اخصّ ظاهر اين است كه از معناى چهارم مأخوذ باشد اگرچه اخذ آن از باقى معانى نيز ممكن است بخصوص معناى سوم و پنجم .

و معناى اخصّ الهام ممكن است كه از هريك از آن دو معنى مأخوذ باشد .

پس در همهء صور اطلاق وحى و الهام بر آن دو معنى ، از قبيل تسميهء خاص به اسم عام ، و نقل اسم عام بسوى خاص خواهد بود . و از باب معناى عام وحى است كلام معجز نظام « وَ أَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ ، أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً » « 1 » ، « وَ أَوْحى فِي كُلِّ سَماءٍ أَمْرَها » « 2 » ، « وَ أَوْحَيْنا إِلى أُمِّ مُوسى أَنْ أَرْضِعِيهِ » « 3 » ، « وَ كَذلِكَ جَعَلْنا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَياطِينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ

( 1 ) . سورهء نحل ( 16 ) ، آيهء 68 . ( 2 ) . سورهء فصلت ( 41 ) ، آيهء 12 . ( 3 ) . سورهء قصص ( 28 ) ، آيهء 7 .