انوار جليه در كشف اسرار حقيقت علويه (فارسى) — الصفحة ١٦٧

در بيان آنكه توحيد وجودى از ناحيهء فناى كامل از طريق عقل نظرى محال است

مهبط انوار جمال ازلى و جلال لم يزلى باشند .

چون برافتد از جمال او نقاب * از پس هر پرده تابد آفتاب

مزيد تحقيق را از براى اين مقصد اعلى و مطلب أسنى در شارقات مستقبله و در شرح فقرات حديث كميل بن زياد ، به بسط تمام ، خواهد آمد منتظر باش .

بدان‌كه بسوى طريق دوم از علم و معرفت اشاره است كلام معجز نظام « كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا ، ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ ، وَ لَا الْإِيمانُ ، وَ لكِنْ جَعَلْناهُ نُوراً نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشاءُ » « 1 » .

يعنى : « فرستاديم بسوى تو روح القدس را ، و تو نمىدانستى چه چيز است كتاب و نه ايمان ، و لكن بگردانيديم آن را نورى كه هدايت كند به آن هر كسى را كه بخواهيم » . و كلام ديگر خداوند جل و علا « وَ عَلَّمَكَ ما لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ ، وَ كانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ عَظِيماً » « 2 » ، و كلام ديگر او « لَقَدْ رَأى مِنْ آياتِ رَبِّهِ الْكُبْرى » « 3 » ، و كلام ديگر او « نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ عَلى قَلْبِكَ » « 4 » و « بِالْحَقِّ أَنْزَلْناهُ وَ بِالْحَقِّ نَزَلَ » « 5 » و كلام ديگر او « وَ عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْماً » « 6 » .

يعنى : « تعليم كرد به تو آنچه را كه نمىدانستى ، و نعمت و فضل خدا بر تو بزرگ است » .

و « بتحقيق ديد آن پيغمبر در شب معراج آيت كبرى را كه روح اعظم است » « نازل شد روح القدس با قرآن به قلب تو » و « به حق نازل گردانيديم و به حق نازل شد ، » و « تعليم كرديم به خضر از نزد خود علم به حقايق اشياء را » .

و بسوى اين طريق از علم و معرفت نيز اشاره است كلام خاتم انبياء عليه - التحية و الثناء « قد أدّبنى ربّى فاحسن تأديبى » .

تأويل و كلام ديگر آن جناب « لى مع اللّه وقت ، لا يسعنى فيه ملك مقرب ،

( 1 ) . سورهء شورى ( 42 ) ، آيهء 52 . ( 2 ) . سورهء نساء ( 4 ) ، آيهء 113 . ( 3 ) . سورهء نجم ( 53 ) ، آيهء 18 . ( 4 ) . سورهء شعراء ( 26 ) ، آيهء 193 و 194 . ( 5 ) . سورهء اسراء ( 17 ) ، آيهء 105 . ( 6 ) . سورهء كهف ( 18 ) ، آيهء 65 .