انوار جليه در كشف اسرار حقيقت علويه (فارسى) — الصفحة ١٣٣
اشاره به آنكه تقدم و تأخر در مراتب وجود ذاتى است
شارقة الهيّه
شارقة الهيّه
اشاره به وجه عقلى در وجوب كتمان سرّ
اشاره به وجه عقلى در وجوب كتمان سرّ
بدان‌كه در شارقات سابقه محقق گرديد كه اصل در تحقق و موجوديت و در صدور و مجعوليت ، انحاء وجودات است نه اقسام ماهيّات . و نيز منكشف گرديد كه از براى وجود مراتب مترتبه و درجات متنازله است .
و تفاوت در ميانهء اين درجات در سير نزولى طولى متصور نيست مگر به شدت و ضعف و به تمام و نقص و به سابقيّت و مسبوقيّت به حيثيتى كه سابقيت مرتبه‌اى بر مرتبه‌اى ، و مسبوقيت مرتبه‌اى بر مرتبه‌اى ، از ذاتيات و مقومات آن مرتبه است ، به اين معنى كه جهت ذات و حقيقت هريك ، بعينها جهت سابقيّت يا لا حقيّت است نه ضميمهء خارجيه از ذوات آن حقايق و انيات چنان كه سابقيت و مسبوقيت در ميانهء اجزاء و طبقات زمان نيز ذاتى است به همين معنى كه مذكور گرديد همچنان‌كه تقدم ديروز بر امروز ، و تأخر امروز بر ديروز ، ذاتى هريك از اين دو طبقه از زمان است به حيثيتى كه اگر امروز مقدم شود و ديروز متأخر ، نه امروز امروز خواهد بود و نه ديروز ديروز ، بلكه حقيقت امروز منقلب به حقيقت ديروز و حقيقت ديروز منقلب به حقيقت امروز خواهد بود ، پس امروز ديروز مىشود و ديروز امروز .
و همچنين سابقيت روح اعظم - مثلا بر ساير مراتب مادون - به نفس ذاتش است نه به ضميمه‌اى از ضمايم .
زيرا كه اين قسم از تقدم و سابقيت به اعتبار علت مرسابق است نسبت به لاحق خود .
اشاره به آنكه تقدم و تأخر در مراتب وجود ذاتى است
اشاره به آنكه تقدم و تأخر در مراتب وجود ذاتى است
و در لمعات سابقه منكشف گرديد كه بايد جهات عليت منتهى شود به چيزى كه علت بالذات باشد .
يعنى به ضميمه و قيدى محتاج نباشد ، اگرچه عليّتش عكس و تبع علّيت علة العلل و مبدأ المبادى باشد .