انوار جليه در كشف اسرار حقيقت علويه (فارسى) — الصفحة ١٢٣

توضيح و تفصيل

آن محقق . متفطن باش !

و بدان‌كه « يد » اشاره به عالم جبروت و مفارقات .

و ملكوت اشاره به عالم روحانيّات و مدبّرات .

و كل شىء اشاره به عالم اجسام و ماديّات است .

چنان كه هفتاد هزار درجه در حديث سابق اشاره به مراتب موجودات است طولى و عرضى عالم مفارقات .

و هفتاد هزار زبان اشاره به موجودات عالم روحانيات .

و هفتاد هزار لغت اشاره به عالم اجسام و ماديات است .

و تسبيحات اشاره به حصول صور كاينات و مركبات است كه از ازدواج عالم علوى و امهات سفلى متولد مىگردند .

خواهى بگو تسبيحات لغات و حصول ملكى از هر تسبيحى ، و طيران او اشاره است به سير صعودى كه منشأ حصول مواليد ثلاث و مبدأ وجود كاينات و مكوّنات است .

و از آن جمله افراد نوع شريف انسانى است كه به حسب فطرت و جبلّت و به جهت مجاهدات نفسانيه و رياضات علميه و عمليّه از حيّز قصور و نقصان به مقامات رفيعه و درجات عليّه ايقان و عرفان مىرسند « إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ - الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ » « 1 » .

از اين لمعات و اشراقات ظاهر و منكشف گرديد كه ارواح و اسرار را مراتب متفاوته و درجات مختلفه است .

پس سرّى است در فوق روح و روحى است در فوق سرّ ، و سرّى است غير روح ، بلكه هر سرّى روحى است به اعتبارى ، و هر روحى سرّى است به اعتبارى .

متدبر باش !

پس مذهب كسى كه قائل است به اينكه سرّ فوق روح است صحيح است به وجهى ، نه مطلقا .

( 1 ) . سورهء فاطر ( 35 ) ، آيهء 10 .