البدعة والتحرف يا آئين تصوف (فارسى) — الصفحة ٤٢٤

دهم از راههاى عوام‌فريبى

ز ساق كمان ابرو شنيدم * كه اى تير ملامت را نشانه

نبندى زان ميان ( الخ ) بعد هم گويد

نديم و مطرب و ساقى همه اوست * خيال آب و گل در ره بهانه

نظير اين ايضا نسبت به پير گفته :

به ترك خدمت پير مغان نخواهم گفت * چرا كه مصلحت خود در آن نمىبينم

نشان موى ميانش كه دل در او بستم * ز من مپرس كه خود در ميان نمىبينم

و از اين بيت حال ابيات بعد نيز معلوم شد كه در آنها هم نيز روى سخن با پير است و اظهار كمال عشق و فرط فنا مىكند نسبت به او چنانچه ميگويد

گرم كه پير مغان در به روى نگشايد * كدام در بزنم چاره از كجا جويم

تو خانقاه و خرابات ( الخ ) و از اين گونه بلندپروازيها نسبت به پيرش و غير پيرش كه اظهار تعشق مىكند بسيار است چنانچه نسبت بشاه گويد

باز اى كه بيروى تو ايشمع دل افروز * در بزم حريفان اثر نور و صفا نيست

دى ميشد و گفتم صنما عهد بجا آر * گفتا غلطى خواجه درين عهد وفا نيست

گر پير مغان مرشد من شد چه تفاوت * در هيچ سرى نيست كه سرى ز خدا نيست

در صومعهء زاهد و در خلوت صوفى * جز گوشهء ابروى تو محراب دعا نيست

يعنى در همه جا به ياد تو و بنام توست و مرا ملامت مكن كه به پير مغان پيوستم آنجا هم به ياد توست و هم هيچ سرى بى سر خدا نيست و اين براى شاهيست كه مخالف با خرابات بوده و نظير اين كه در مقام دفع ملامت بر سبيل مماشات گفته نه بر سبيل عقيده اين بيت است :

همه كس طالب يار است چه هشيار و چه مست * همه جا خانهء عشقست چه مسجد چه كنشت

اينجا نه از روى اظهار عقيده ميگويد بلكه در مقام رد طعن و دفع ملامت