البدعة والتحرف يا آئين تصوف (فارسى) — الصفحة ٢٦٤

حافظ اهل تملق و طمع است پس از عشق و معرفت عاريست

دنيا و آخرت خود را مستغنى كرده ولى در عين استغنا دست گدائيش به طرف ممدوحش دراز است پس معلوم است كه اين استغناء از تملق و چاپلوسى است و براى بدست آوردن خاطر محبوب است : غزل اينست

باز كش يكدم عنان اى ترك شهر آشوب من * تا ز اشك چهره راهت پر در و گوهر كنم

من كه دارم در گدائى گنج سلطانى بدست * كى طمع در گردش گردون دون پرور كنم

گرچه گرد آلود فقرم شرم باد از همتم * گر به آب چشمه خورشيد دامن تر كنم

عاشقانرا گر در آتش مىپسندد لطف دوست « 1 » * تنك چشمم گر نظر در چشمه كوثر كنم

دوش لعلش عشوهء ميداد حافظ را ولى * من نه آنم كز وى اين افسانه‌ها باور كنم « 2 »

شده اگر جرعهء رندان نه بحرمت نشود * التفاتش بمى صاف مروق نكنيم

اينجا معلوم است كه از حسرت و نوميدى است چه آنكه بعد گويد :

آسمان كشتى ارباب هنر « 3 » ميشكند * تكيه آن به كه بر اين بحر معلق نكنيم

در اين غوغا كه كس از كس نپرسد * من از پير مغان منت پذيرم

( 1 ) مراد از دوست همان ترك شهر آشوب است كه گفت . ( 2 ) مراد از گنج سلطانى يا همان ترك شهر آشوب است و يا غير اوست . ( 3 ) يعنى شعر و غزل‌سرايى كه مكرر از اين جهت اظهار بىنيازى مىكند چنانچهء گذشت و بيايد و از آن جمله . حافظ از مشرب قسمت گله بىانصافى است * طبع چون آب و غزلهاى روان ما را بس