البدعة والتحرف يا آئين تصوف (فارسى) — الصفحة ١٨٣

بيان همهء وجوهى كه در تاويل گفته بايزيد و حلاج

چو عارف ديدهء او باز باشد * بر او مكشوف تر اين راز باشد

2 يكى گويد كه از فرط تجلى است * ز فرط عشق اين اسرار مجلى است

چو عشق آيد بسرحد كمالى * كند معشوق بر عاشق تجلى

چو عاشق جلوهء معشوق بيند * ز شوق وصل ديگر خود نبيند

نبيند غير معشوقش در آن حال * بگويد من همان معشوقم الحال

3 يكى گويد كه در حال تجلى * ز شوق اين را بگويد نز تخلى

4 يكى گويد چو فرط عشق آرد * خود و معشوق را يك ميگمارد

حقيقت بيند اين را همچو مجنون * كه نشتر را نزد بررك پىخون

بگفتا ليليم ليلى بود من * همى ترسم خورد نشتر بر آن زن

5 يكى گويد كه از فرط فنا هست * كه عارف در فنا عين خدا هست

چو او فانى شود از خود بميرد * ز هستى خدا هستى بگيرد

اگر آهن ز آتش سرخ گرديد * اگر گويد منم آتش ، نخنديد

6 يكى گويد كه چون از خود برون شد * همه نور خدايش در درون شد

چو او بالاختيار از خود بدر رفت * بسان مردهء بىروح و پر رفت

خدا خود ز اندرونش ايزنداداد * دگر او نيست تا او اين صدا داد

7 يكى گويد كه اين در حال مستى است * ز جوش عشق او فارغ ز هستى است

چو مستيش ز بيهوشى زند سر * چو جان او را كشد معشوق در بر

بسا باشد كه حق خود از تلطف * انا اللّه گويد از وى بىتكلف

خود ، او هم بى خبر از اين مقالش * هم آگه نيست از مستى ز حالش

ببين اين گفته‌هاى پيچ‌درپيچ * كه هر كس بافد از خود تا كند گيج

نخستين گفته در تأويل آن بود * كه وحدت در وجودش بود مقصود

سپس اين گفته‌ها احداث گرديد * ملوث بود پر الواث گرديد