البدعة والتحرف يا آئين تصوف (فارسى) — الصفحة ١٨٢

بيان همهء وجوهى كه در تاويل گفته بايزيد و حلاج

نه اين باشد قياس اولويت * كه هر موجود را هست اين منيت

پس از ايجاد صوتى در درختى * قياسى نيست بهر نيكبختى

نظر در حال مقيس كه بايزيد و حلاج است

نظر در حال مقيس كه بايزيد و حلاج است

و آنكه اين قياس حمل و تأويل است نه بيان حقيقت مراد و ناشى است از جهل و عدم علم بمراد گوينده زيرا كه تأويل كنندگان در وجه تأويل مختلف شده‌اند و اختلاف ، دليل بر عدم علم است .

گذشتم از درخت و اصل علت * بيان كن از مقيس و آن خرافت

نه علمى مر ترا باشد بحالش * نه بر حمل تو نصى در مقالش

چنين دعوى ز هر كس اينمرض داشت * حلول و اتحادش را غرض داشت

يكى از اين دو او را بوده مقصود * بر آن اعصار بس معروف اين بود

ازين تأويلها آگه نبودند * مريدان زنك عار از خود زدودند

وگر عارف بدند از اين اقاويل * براى عذر خود كردند تأويل

كه تا تكفير نايد از مخالف * شود تلبيس بر عامى و عارف

و يا با سالكين خود بگويند * كه از اين ره به مقصد ره بپويند

نه بعد از قرنها تكفير و تضليل * كند هر كس برأى خويش تأويل

همين خود اختلاف حمل و توجيه * دليل استى كه تلبيس است و تمويه

دليل استى كه از خود ميسرايند * نيند آگه و يا مخفى نمايند

بيان همهء وجوهى كه در تاويل گفته بايزيد و حلاج

بيان همهء وجوهى كه در تاويل گفته بايزيد و حلاج

گفته‌اند كه يكى از آنها وحدت وجود است

1 - يكى گويد ز وحدت در وجود است * وجود واحدش مقصود بود است