البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى) — الصفحة ٤٦٥

نسخ در آيهء تخلف از جنگ

( 26 )

نسخ در آيهء تخلف از جنگ

نسخ در آيهء تخلف از جنگ

ما كانَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ وَ مَنْ حَوْلَهُمْ مِنَ الْأَعْرابِ أَنْ يَتَخَلَّفُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ وَ لا يَرْغَبُوا بِأَنْفُسِهِمْ عَنْ نَفْسِهِ . « 1 » سزاوار نيست كه اهل مدينه و باديه‌نشينانى كه اطراف آن‌ها هستند ، از رسول خدا تخلف جويند و براى حفظ جانشان از جان او چشم بپوشند .

از ابن زيد نقل گرديده است كه مىگويد : اين آيه نيز با همان آيهء وَ ما كانَ الْمُؤْمِنُونَ . . . نسخ شده است . « 2 » زيرا در آيه مورد بحث تخلف از جنگ به طور كلى مورد نكوهش قرار گرفته و ممنوع گرديده است ، ولى در آيه دوم اجازه داده شده است كه تنها عده‌اى در جنگ شركت كنند و عموميت و كليت مفهوم آيه نسخ شده است .

مؤلف :

ولى حقيقت اين است كه اين آيه نسخ نگرديده است زيرا آيه دوم كه به پندار طرفداران نسخ ، ناسخ اين آيه مىباشد ، خود دليل بر عدم نسخ و روشن‌كنندهء مفهوم آيه اولى است و حاصل مفهوم و مفاد

( 1 ) توبه / 120 . ( 2 ) الناسخ و المنسوخ ، نحاس 170 ، و قرطبى در تفسير خود 8 / 392 نظر به نسخ در اين آيه را به مجاهد نيز نسبت داده است .