اجماع (فارسى) — الصفحة ٥١
اطلاق وجوب اطاعت از اولى الأمر در اخذ به روايات آنها
عقد مىتوانند از آيهء صلوة و صوم و زكات و حجّ و امثالها استخراج فروع و استنباط آن را بنمايند ؟ كجا اهل حلّ و عقد از آيات متشابهات قادر بر كشف اسرار و تبيين معضلات آنها هستند ؟
بنابراين قطعاً اولى الأمر بايد از نقطهء نظر احاطهء علمى و معرفت به احكام به نفس مبدأ تشريع متّصل ، و با قلب و ضمير خود بيّنات از احكام و معارف را درحاليكه معصوم از خطاءو اشتباه و بطلان هستند بمنصّهء ظهور و شهود درآورند . و آيهء شريفه كه وجوب رجوع به خدا و رسول را در مورد تنازع بيان مىكند بدين معنا است كه اين مسأله در جائى است كه اولى الأمر وجود نداشته باشد و دسترسى به آنان ممكن نباشد .
اطلاق وجوب اطاعت از اولى الأمر در اخذ به روايات آنها
اطلاق وجوب اطاعت از اولى الأمر در اخذ به روايات آنها
بنابراين اطلاق آيه در وجوب اطاعت از اولى الأمر به معناى اخذ به روايات و اخبارى است كه از ناحيهء آنان ( چه مشافهةً و چه استناداً ) به انسان مىرسد ؛ و تنازع در امور در جائى است كه دسترسى به آنان براى حلّ مورد مختلفٌ فيه مقدور نباشد ، چنانچه در زمان ائمّه عليهمالسّلام بسيار براى شيعيان اين مسأله اتفاق مىافتاد . و روايات وارده از ائمّهء معصومين عليهمالسّلام دالّ بر ارجاع مورد به كتاب الهى و سنّت معروفه و مشهوره بر اين اساس است . و چه بسا ممكن است اين مسأله با ورود اخبار متعارضه از جانب ذوات مقدّسه براى فقيه حاصل شود ؛ و لذا كليّات احكام در قرآن و روايات مأثوره از نبىّ اكرم كه به صورت احكام و قوانين و قواعد كليّه در دست فقيه است مىتواند مرجع و مستند براى رفع شبهه و ابهام در موارد مختلفٌ فيها قرار گيرد .
بنابراين مصداقيّت ائمّهء معصومين عليهمالسّلام هيچ محذورى را در مفاد و معناى آيه بوجود نمىآورد ؛ و اگر قرار باشد وجود و حضور آنان در مرئى و منظر اشخاص موجب اختلال در معناى آيه شريفه باشد ، اجماع اهل حلّ و عقد بنا بر تفسير و معناى فخر رازى نيز چنين است ؛ زيرا بنا بر تفسير ايشان اجماع اهل حلّ و عقد معصوم است ، و با فرض وجود عصمت ديگر ارجاع مسأله به خدا و رسول معنا ندارد .