تمهيد الأصول في علم الكلام ( تمهيد الاصول در علم كلام اسلامى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٢

فصل در اين كه تكليف كردن كسانى كه خدا مىداند كافر خواهند شد خوب است

فصل در اين كه تكليف كردن كسانى كه خدا مىداند كافر خواهند شد خوب است

فصل در اين كه تكليف كردن كسانى كه خدا مىداند كافر خواهند شد خوب است

دو گروه در اين‌باره با ما ناسازگارى دارند :

يكى از ايشان مىگويد : تكليف كردن كسى كه خدا مىداند او ايمان نخواهد آورد محال است ؛ زيرا تكليف كردن ، بر پاره‌اى از روىها ، خواستار شدن كارى از ديگرى است ، و كارى كه دانسته شده باشد انجام نخواهد شد ، نمىشود آن را خواستار گرديد ؛ همچنان كه اگر كسى ، از گزارشات دانسته شده باشد كه موجود نخواهد شد نشدنى خواهد بود كه او به وجود آيد .

گروه ديگر مىگويند : تكليف كردن كسى كه ايمان نخواهد آورد ، شدنى است اما خوب نيست ، و كار بدى است ، و اين گروه ، بنابر آنچه پس از اين آشكار خواهيم كرد ، در اين كه چرا بد است با هم ناسازگارى دارند .

دليل بر اين كه تكليف كردن آنان خوب است آن است كه ما روشن كرديم تكليف كردن ، خواستار شدن كارى از ديگرى است ، بر آن روى كه بر او دشوار باشد ، با گونه‌اى از بلندپايگى ، و خواستار شدن به كارهائى وابستگى پيدا مىكند كه به خودى خود ، موجودشدنى باشند ؛ چه دانسته شده باشد ، به وجود مىآيند ، يا دانسته شده باشد كه موجود نمىشوند .