تمهيد الأصول في علم الكلام ( تمهيد الاصول در علم كلام اسلامى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٠
فصل در اين كه هركس شرطهاى درخواست شدن كارهاى رنج‌آورى كه بايد انجام گردد ، در او درست باشد ، خداوند برتر از همه چيز آن كارها را از او ، درخواست كرده است « 1 »
چهارم : كارهاى رنج‌آورى كه از مردم درخواست مىشود ، چه چيزهائى را فرا مىگيرد ؟
پنجم : درخواست كردن كارهاى رنج‌آور براى چيست ؟
و ما همهء اينها را اگر خدا بخواهد ، آشكار خواهيم كرد .
اما درخواست كردن كار رنج‌آور را سيد مرتضى ، كه خدايش بيامرزاد ، در كتاب ذخيره چنين آورده است ، كه آن درخواست كردن شخص اراده‌كننده از ديگرى ، كارى راست كه در آن سختى و دشوارى باشد .
او گفته است : فرمان دادن به كارى كه در آن سختى و دشوارى باشد ، تكليف كردن است ؛ پس بازگشت درخواست كردن كار رنج‌آور ، به اراده كردن است براى اين كه فرمان دادن ، فرمان دادن نمىباشد جز آن كه شخص فرمان‌دهنده انجام دادن كارى را كه به آن فرمان داده از كسى خواسته باشد .
و براى همين است كه بسا باشد صيغهء امر در جائى يافت شود ؛ و درخواست كردن كار رنج‌آور نباشد ، و آن هنگامى است كه دانسته نشود انجام شدن آن كار را خواسته باشند .
پايه را نيز براى درخواست كردن كار رنج‌آور ، به نظر آورده‌اند ، آنچنان كه در فرمان دادن به نظر آورده شده است .
و گروهى گفته‌اند : درخواست كردن كار رنج‌آور ، آگاهى دادن به كسى است كه او كارى را بايد انجام بدهد .
يا آگاهى دادن به اين است ، كه آن كار داراى صفتى بيشتر از صفت خوبى آن است ، و يا آگاهى دادن به بدى كار است .
آنچه در آگاهى دادن به نظر آمده ، درست بودن خرد است ، و نشانه‌هائى است كه خداوند برتر از همه چيز بر چگونگى انجام دادن كارها به پا داشته است .
اين گوينده اراده كردن را در خوبى درخواست كردن كار رنج‌آور شرط گردانيده ، و در تعريف آن نياورده است .
گروهى از آنان گفته‌اند : درخواست كردن كار رنج‌آور ، وادار كردن به