تمهيد الأصول في علم الكلام ( تمهيد الاصول در علم كلام اسلامى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣١٢

فصل در اين‌كه توانائى پيش از شروع به انجام دادن كار موجود است

فصل در اين‌كه توانائى پيش از شروع به انجام دادن كار موجود است

فصل در اين‌كه توانائى پيش از شروع به انجام دادن كار موجود است

ما در گذشته‌ها دليل آورديم كه توانستن ، داشتن توانائى بر انجام دادن دو ضد است ، پس اگر چنين باشد كه بايد توانائى همراه با انجام دادن كار به وجود آيد ، بدان مىكشد كه دو كار ضد يكديگر ، با هم انجام گردند ، و چنين چيزى نشدنى است .

پس اگر بگويند : ما مىپذيريم كه توانائى توانستن انجام دادن هردو ضد است اما چرا روا نباشد كه همراه با يكى از دو كار ضد ، به وجود آيد و يكى از دو ضد را بدون ديگرى به وجود آورد ، پس كار به گرد آمدن دو ضد نخواهد انجاميد ، و چون كه توانائى همزمان با آن ديگرى به وجود نيامده است ، به هيچ روى نمىشود كه در پديد آوردنش تأثير داشته باشد ، بلكه پيش از آن دو كار و بدون هردو بوده است ، و هنگامى كه در پديد آوردن يكى از آن دو ضد ، اثر مىكند ، چنين اثر مىكند ، كه همراه با آن به وجود مىآيد .

خواهيم گفت : اگر توانائى به هردو ضد وابستگى داشته باشد و در يكى از آن دو اثر كند ، در آن زمانى كه يكى از آن دو كار با آن به وجود مىآيد از اين بيرون نيست كه يا از وابستگى داشتن به ضد ديگر ، يا ضدهاى ديگر بيرون مىرود ، و