نگرشى بر مقاله بسط و قبض تئوريك شريعت دكتر عبد الكريم سروش (فارسى) — الصفحة ١٦
علوم تجربى نميتواند تعبّد را از ميان بردارد
اسرار خلقت و پنهانيهاى بيشمار كه گرداگرد او را احاطه كرده است محيط گردد ؛ و تعبّد را از ميان بردارد . مگر آنكه بگوئيم : ما به علم مطلق دست يافته‌ايم ؛ و اينهم نادرست است .
تمام حكماءِ ديروز و دانشمندان امروز تا دم مرگ در تكاپويند ، و در آنوقت اعتراف دارند كه : دستشان از دانش تهى است ، و از اقيانوس اسرار و علوم به قدر قطره‌اى هم دهانشان سيراب نشده است .
اوّلين چيزى را كه علوم تجربى امروز انكار مىكند وجود فرشته است ، وجود جنّ است . چون نرسيده‌اند انكار ميكنند . ميگويند : ما چيزى را كه نديده‌ايم ، نميتوانيم باور كنيم .
فردا همين علوم تجربى اگر موفّق شدند ملائكه و شياطين را ببينند آنوقت اقرار ميكنند .
حكماى إلهى و رِبّيّونِ مطّلع بر حقائق و اسرار و عارفان به حريم قدس و أمان خداوندى ، طبق آيات قرآن كه آورنده‌اش مطّلع بر غيب و پنهان ، و ظاهر و آشكارا بوده است ، از وجود فرشتگان و شكل و شمائل آنان و مأموريّت و وظيفهء ايشان ، و از وجود جماعت جنّ و اشكال و اصناف آنها ، مانند آفتاب روشن براى ما بيانها دارند .
ما مگر ديوانه‌ايم اين حقائق را ناديده بگيريم آنوقت بگوئيم : چون علم جنّ شناسى هنوز در دانشگاههاى اروپا و آمريكا برقرار نشده است ما هم قبول نداريم ؟ !
توغّل در دانشهاى مادّى بطوريكه مادّه را با تمام آثار و خواصّ شگفت انگيزش أزلى و أبدى بداند ، و آنگاه انكار عالم عِلوى و فرشتگان و نور مطلق حضرت خالق عالم حكيم و شاعر و واحدى را كه در تحت نظر و ارادهء مستقيم و واحد خود عالم را بگرداند ، جز مادّه‌پرستى چيزى نيست . فلاسفه