نگرشى بر مقاله بسط و قبض تئوريك شريعت دكتر عبد الكريم سروش (فارسى) — الصفحة ٢٤٦
تفسير « وَ الصَّفَّتِ صَفًّا » كه مراد ملائكهء وحى هستند
زيرا كه اين صفوف از فرشتگان ، اعوان و انصار جبرائيل هستند در انزال قرآن ، پس در حقيقت نزولشان ، نزول اوست . خداى ميگويد :
فِي صُحُفٍ مُكَرَّمَةٍ * مَرْفُوعَةٍ مُطَهَّرَةٍ * بِأَيْدِي سَفَرَةٍ * كِرامٍ بَرَرَةٍ . « 1 »
« نزول قرآن در كاغذها و صحيفه هائيست عالى القدر و عظيم المنزله و مكرّم كه بلند پايه و بالارتبه و پاك و پاكيزه شده است ، در دستهاى فرستادگان و سفيرانى گرامى و نيكو سيرت . »
و همچنين ميگويد : وَ إِنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ * وَ إِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُونَ . « 2 »
« و حقّاً و تحقيقاً ما فرشتگان نزول وحى ، دسته هايى هستيم كه در صفوف متشكّل و منظّم هستيم ، و حقّاً و تحقيقاً ما تسبيح و تقديس و تنزيه خداى خود را بجاى ميآوريم . »
و أيضاً خداوند متعال از لسان آنها حكايت مينمايد كه :
وَ ما نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ . « 3 »
« و ما فرود نمىآئيم اى پيغمبر مگر به اجازه پروردگارت ! »
طرز و نوع نزول قرآن توسّط ملائكه و توسّط جبرائيل همانند ميراندن و قبض ارواح است كه گاهى نسبت به ملائكه داده مىشود مثل قَوله تعالى : حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنا . « 4 »
« تا زمانيكه چون مرگ يكى از شما برسد ، فرستادگان ما او را قبض روح ميكنند . »
و گاهى نسبت به مَلَك الموت كه رئيسشان است داده مىشود . فى قَوله تعالَى :
( 1 ) آيات 13 تا 16 ، از سوره 80 : عبس ( 2 ) آيه 165 و 166 ، از سورهء 37 : الصّآفّات ( 3 ) صدر آيه 64 ، از سورهء 19 : مريم ( 4 ) آيه 61 ، از سوره 6 : الانعام